Sehrli yadrolar

Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 328–329-b. — ziyouz.com

Sehrli yadrolar - 2, 8, 20, 28, 50, 82, 126 proton va neytronni öz içiga olgan atom yadrolari (2,8 va h. k. sehrli sonlar deyiladi; boşqa yadrolar içida eng katta turğunligi b-n farq qiluvçi atom yadrolaridagi nuklonlar soni). S.ya.ning qöşni atom yadrolarga nisbatan barqarorligi yuqori, ular tabiatda keng tarqalgan.

Protonlari va neytronlari soni sehrli son bölgan yadrolar qöşaloq sehrli yadrolar deb ataladi (mas, 2Ne2, 8Og , 2OSa2Ova 82R126).

S. ya. atom yadrosining qobiq modeli haqidagi ğoyaning vujudga kelişiga sabab böldi. Bu modelga, asosan, yadrodagi proton va neytron qobiqlarning har biri ma'lum sondagi nuklon (proton va neytron) lar b-n töldiriladi. Sehrli sonlar şu nuklonlar soniga teng. SI (frans. — internatsional sistema) — Xalqaro birliklar tizimintnt qisqaça nomi.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

СЕҲРЛИ ЯДРОЛАР - 2, 8, 20, 28, 50, 82, 126 протон ва нейтронни ўз ичига олган атом ядролари (2,8 ва ҳ. к. сеҳрли сонлар дейилади; бошқа ядролар ичида энг катта турғунлиги б-н фарқ қилувчи атом ядроларидаги нуклонлар сони). С.я.нинг қўшни атом ядроларга нисбатан барқарорлиги юқори, улар табиатда кенг тарқалган.

Протонлари ва нейтронлари сони сеҳрли сон бўлган ядролар қўшалоқ сеҳрли ядролар деб аталади (мас, 2Не2, 8Og , 2ОСа2Ова 82РЬ126).

С. я. атом ядросининг қобиқ модели ҳақидаги ғоянинг вужудга келишига сабаб бўлди. Бу моделга, асосан, ядродаги протон ва нейтрон қобиқларнинг ҳар бири маълум сондаги нуклон (протон ва нейтрон) лар б-н тўлдирилади. Сеҳрли сонлар шу нуклонлар сонига тенг. СИ (франц. — интернационал система) — Халқаро бирликлар тизиминтнт қисқача номи.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.