Seleksiya köçatzori
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 284-b. — ziyouz.com
Seleksiya köçatzori - qiyosiy baholaş, köpaytiriş va ayrim eng yaxşi ösimliklarning nasllarini tanlab oliş uçun duragaylarning uçinçi va undan keyingi avlodlari ekiladigan maydon. Birinçi, ikkinçi va uçinçi yilgi S.k. böladi. S.k. barça seleksiya muassasalarida barpo etiladi. Birinçi yilgi S.k.ga ikkinçi yilgi biologik köçatzordan tanlab olingan eng yaxşi seleksiya materiali ekiladi. Bu köçatzordan ajratib olingan oilalarni ikkinçi yilgi S.k.ga ekiladi. S.k. uçun soğlom va kasallik yuktirilgan maydonlar tanlab olinadi. Mazkur köçatzorda har bir oila 40—50 uyali qatorga ekiladi, uyalarda bittadan nihol qoldiriladi. Qiyosiy baholaş uçun har 9 qatordan söng standart nav ekiladi. Ösuv davrida 3—5 marta dala köriklari ötkaziladi, nihollarning 50% unib çiqişi, gullaşi va pişişi hisobga olinadi. Material morfologik va xöjalik belgilari böyiça örganiladi, şuningdek, oilalarning pişiş muddati, hosildorligi, kasalliklarga çidamliligi va b. belgilariga qarab yaroqsizlari ajratib olinadi.
Söngra seleksiya materiali nazorat köçatzoriga, navni dastlabki kupaytiriş köçatzoriga va st-yadagi nav sinovi dalalariga utkaziladi.
Bahodir Normatov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СЕЛЕКЦИЯ КЎЧАТЗОРИ - қиёсий баҳолаш, кўпайтириш ва айрим энг яхши ўсимликларнинг наслларини танлаб олиш учун дурагайларнинг учинчи ва ундан кейинги авлодлари экиладиган майдон. Биринчи, иккинчи ва учинчи йилги С.к. бўлади. С.к. барча селекция муассасаларида барпо этилади. Биринчи йилги С.к.га иккинчи йилги биологик кўчатзордан танлаб олинган энг яхши селекция материали экилади. Бу кўчатзордан ажратиб олинган оилаларни иккинчи йилги С.к.га экилади. С.к. учун соғлом ва касаллик юктирилган майдонлар танлаб олинади. Мазкур кўчатзорда ҳар бир оила 40—50 уяли қаторга экилади, уяларда биттадан ниҳол қолдирилади. Қиёсий баҳолаш учун ҳар 9 қатордан сўнг стандарт нав экилади. Ўсув даврида 3—5 марта дала кўриклари ўтказилади, ниҳолларнинг 50% униб чиқиши, гуллаши ва пишиши ҳисобга олинади. Материал морфологик ва хўжалик белгилари бўйича ўрганилади, шунингдек, оилаларнинг пишиш муддати, ҳосилдорлиги, касалликларга чидамлилиги ва б. белгиларига қараб яроқсизлари ажратиб олинади.
Сўнгра селекция материали назорат кўчатзорига, навни дастлабки купайтириш кўчатзорига ва ст-ядаги нав синови далаларига утказилади.
Баҳодир Норматов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.