Selsin
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 287–288-b. — ziyouz.com
Selsin [ing. self — özim va yun. synchrons — bir vaqtda, sinxron] — birbiriga mexanik tarzda birikkan qurilma valining buriliş burçagini ma'lum masofadagi ikkinçi valga sinxron uzatadigan induksion elektr maşina. Yetakçi valning buriliş burçagi datçigi signallarini uzatadigan S.datçik, yetaklanuvçi valni xuddi şu burçakka buradigan S.qabul qilgiçdan iborat. Har bir S.ning birlamçi çulğamida hosil böladigan bir fazali özgaruvçan oqim ikkilamçi çulğamda fazalari mos keladigan, ammo qiymati böyiça farq qiladigan uç xil e.yu.k. ni induksiyalaydi. Datçik va qabul qilgiç rotorlari sinfaz (bir xil) holatda bölganda ikkala S. ning ikkilamçi çulğamdagi e.yu.k. özaro muvozanatlaşadi, natijada ikkinçi zanjirda tok bölmaydi. Datçik rotori qabul qilgiç rotoriga nisbatan burilganda ikkilamçi çulğamlardagi e.yu.k. özgaradi, natijada rotorni bir xil holatga keltirişga intiladigan, moslaştiruvçi tok hosil böladi. S. texnologik jarayonlarni nazorat qiliş va boşqariş, ölçaş asboblari körsatgan ma'lumotlarni masofaga uzatiş uçun işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СЕЛЬСИН [инг. self — ўзим ва юн. synchrons — бир вақтда, синхрон] — бирбирига механик тарзда бириккан қурилма валининг бурилиш бурчагини маълум масофадаги иккинчи валга синхрон узатадиган индукцион электр машина. Етакчи валнинг бурилиш бурчаги датчиги сигналларини узатадиган С.датчик, етакланувчи вални худди шу бурчакка бурадиган С.қабул қилгичдан иборат. Ҳар бир С.нинг бирламчи чулғамида ҳосил бўладиган бир фазали ўзгарувчан оқим иккиламчи чулғамда фазалари мос келадиган, аммо қиймати бўйича фарқ қиладиган уч хил э.ю.к. ни индукциялайди. Датчик ва қабул қилгич роторлари синфаз (бир хил) ҳолатда бўлганда иккала С. нинг иккиламчи чулғамдаги э.ю.к. ўзаро мувозанатлашади, натижада иккинчи занжирда ток бўлмайди. Датчик ротори қабул қилгич роторига нисбатан бурилганда иккиламчи чулғамлардаги э.ю.к. ўзгаради, натижада роторни бир хил ҳолатга келтиришга интиладиган, мослаштирувчи ток ҳосил бўлади. С. технологик жараёнларни назорат қилиш ва бошқариш, ўлчаш асбоблари кўрсатган маълумотларни масофага узатиш учун ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.