Sema

Sema (yun. sema — belgi) — mazmun, ma'no jihatining eng kiçik birligi, semema (leksik ma'no)ning tarkibiy qismi. Mas, «atrof» leksemasining ma'nosi (sememasi) «hamma» va «tomon» S.laridan iborat. Yoki «daraxt» leksemasining sememasi «predmet», «ösimlik», «yerda ösuvçi», «tanali», «ildizli», «şoxli», «bargli» va boşqa S.lardan taşkil topadi. Ma'lum leksiksemantik guruhga oid sememalardagi S.lar şu sememalar uçun umumiy yoki xususiy ekaniga köra, 2 asosiy turga bölinadi; umumiy, birlaştiruvçi (integral) S. va farqlovçi (differensial) S. Umumiy S. — bir semantik maydondagi sememalarning tutaştiruvçi S.si. Mas, aka, opa, singil kabilardagi «qarindoşlik» S.si. Çopmoq, oqmoq, sakramoq kabilardagi «harakat» S.si. Farqlovçi S. — köp ma'noli söz sememalaridan har birining öziga xos bölgan, ular sememasini birbiridan farqlaydigan S. Mas, aka, uka sözlari kattakiçiklik S.si b-n, opa, aka sözlari esa jins S.si b-n farqlanadi.