Semyonov
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 290–291-b. — ziyouz.com
Semyonov S Ye M Yo N O V - TYA N Ş A N S K I Y (1906 y.gaça Semyonov) Pyotr Petroviç (1827.2.1, hoz. Lipetsk viloyati — 1914.26.2, Peterburg) — rus geografi, jamoat arbobi. Peterburg FAning faxriy a'zosi (1873). Rossiya Geogr. jamiyati vitseraisi (1873— 1914). Davlat kengaşi a'zosi (1897). Peterburg un-tining tabiiyot bölimini tugatgan (1848). 1849 y.dan Şarqiy Yevropa tekisligida ekspeditsiya işlari olib borgan. A. Ritgerning «Osiyo yer bilimi» asarini rus tiliga tarjima qilgan. 1856—57 y.larda Tyanşan (Tangritoğ) toğlarini örganib, uning dastlabki orografik va vertikal zonallik sxemasini tuzgan, katta balandlikdagi qor çegarasida katta muzlik borligini aniqlagan va buni iqlimning quruqligiga boğliq ekanligini töğri tuşuntirgan (Tyanşanni ilmiy urganganidan 50 yil ötgaç, uning familiyasiga «Tyanşanskiy» deb qöşib aytiladigan böldi). Markaziy Osiyoni tadqiq qiliş böyiça yirik ekspeditsiyalarni uyuştirişga S.T. bevosita yordam körsatgan. Rossiya geografiyasiga oid köp jildli asarlar yaratişga rahbarlik qilgan, 700 mingga yaqin haşarot töplab, kolleksiya tuzgan. Urta Osiyo va Markaziy Osiyo, Kavkaz, Alyaska va Şpitsbergendagi bir neça geografik obyektlar; 100 ga yaqin yangi topilgan ösimlik va hayvonlar S.T. nomiga qöyilgan; Geogr. jamiyati tomonidan S.T. nomli oltin medal ta'sis etilgan.
As: Memuari, t. 1, 3—4, Peterburg, 1915— 1917 (t. 2 pereizdaniye, pod nazvaniyem Puteşestviye v TyanŞan, Moskva, 1946).
Ad.: Petr Petroviç Semyonov-Tyan-Şanskiy. Yego jizn i deyatelnost, sb., L., 1928.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
С Е М Ё Н О В - ТЯ Н Ш А Н С К И Й (1906 й.гача Семёнов) Пётр Петрович (1827.2.1, ҳоз. Липецк вилояти — 1914.26.2, Петербург) — рус географи, жамоат арбоби. Петербург ФАнинг фахрий аъзоси (1873). Россия Геогр. жамияти вицераиси (1873— 1914). Давлат кенгаши аъзоси (1897). Петербург ун-тининг табииёт бўлимини тугатган (1848). 1849 й.дан Шарқий Европа текислигида экспедиция ишлари олиб борган. А. Ритгернинг «Осиё ер билими» асарини рус тилига таржима қилган. 1856—57 й.ларда Тяньшан (Тангритоғ) тоғларини ўрганиб, унинг дастлабки орографик ва вертикал зоналлик схемасини тузган, катта баландликдаги қор чегарасида катта музлик борлигини аниқлаган ва буни иқлимнинг қуруқлигига боғлиқ эканлигини тўғри тушунтирган (Тяньшанни илмий урганганидан 50 йил ўтгач, унинг фамилиясига «Тяньшанский» деб қўшиб айтиладиган бўлди). Марказий Осиёни тадқиқ қилиш бўйича йирик экспедицияларни уюштиришга С.Т. бевосита ёрдам кўрсатган. Россия географиясига оид кўп жилдли асарлар яратишга раҳбарлик қилган, 700 мингга яқин ҳашарот тўплаб, коллекция тузган. Урта Осиё ва Марказий Осиё, Кавказ, Аляска ва Шпицбергендаги бир неча географик объектлар; 100 га яқин янги топилган ўсимлик ва ҳайвонлар С.Т. номига қўйилган; Геогр. жамияти томонидан С.Т. номли олтин медаль таъсис этилган.
Ас: Мемуары, т. 1, 3—4, Петербург, 1915— 1917 (т. 2 переиздание, под названием Путешествие в ТяньШань, Москва, 1946).
Ад.: Петр Петрович Семёнов-Тян-Шанский. Его жизнь и деятельность, сб., Л., 1928.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.