Sentriol
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 11-b. — ziyouz.com
Sentriol (lot. centrum, yun. kentrom — markaz, örta nuqta) — hayvonlar va ayrim ösimliklar hujayrasining membranasiz organoidi. S.ni ingliz mikrobiologi F.Fleming kaşf etgan (1875). S. Golji apparata yoniga joylaşgan; diploid hujayralarda bir juft bölib, diplosoma deyiladi. S.dan biri yetuk (onalik), 2-si yetilmagan (qizlik) böladi. Kizlik S. ona S.ning kiçik nusxasi hisoblanadi. Interfazaning sintez yoki undan keyingi davrida S. 2 hissa ortadi. Mitoz profazasida diplosomalar bir-biridan itarilib, mitoz dukini hosil qiladi. Poliploid hujayralarda S.lar soni xromosomalar töplami soniga mos keladi. S. yuksak ösimliklar, ba'zi zamburuğlar, suvötlar va ayrim sodda hayvonlarda bölmaydi. S. naysimon tuzilgan; uning devori 9 triplet mikronayçalardan iborat.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЦЕНТРИОЛЬ (лот. centrum, юн. kentrom — марказ, ўрта нуқта) — ҳайвонлар ва айрим ўсимликлар ҳужайрасининг мембранасиз органоиди. Ц.ни инглиз микробиологи Ф.Флеминг кашф этган (1875). Ц. Гольжи аппарата ёнига жойлашган; диплоид ҳужайраларда бир жуфт бўлиб, диплосома дейилади. Ц.дан бири етук (оналик), 2-си етилмаган (қизлик) бўлади. Кизлик Ц. она Ц.нинг кичик нусхаси ҳисобланади. Интерфазанинг синтез ёки ундан кейинги даврида Ц. 2 ҳисса ортади. Митоз профазасида диплосомалар бир-биридан итарилиб, митоз дукини ҳосил қилади. Полиплоид ҳужайраларда Ц.лар сони хромосомалар тўплами сонига мос келади. Ц. юксак ўсимликлар, баъзи замбуруғлар, сувўтлар ва айрим содда ҳайвонларда бўлмайди. Ц. найсимон тузилган; унинг девори 9 триплет микронайчалардан иборат.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.