Sergey Vasilyeviç Raxmaninov
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 82–83-b. — ziyouz.com
Raxmaninov Sergey Vasilyeviç [1873.20.3(1.4), Novgorod gubernyasi — 1943.28,3, Beverli-Xils, Kaliforniya, Nyu-York yaqinidagi Kensikoda dafn etilgan] — rus kompozitori, pianinoçi va dirijyor. Moskva konservatoriyasini fortepiano (1891) va kompozitsiya (1892) ixtisosliklari böyiça tugatgan. Moskvadagi Rus xususiy opera teatri (1987—98), Katta teatr (1804—06)da dirijyor. 1918 y.dan AQŞda yaşagan. R. ilk asarlari (1 fortepiano konserti, 1891; «Aleko» operasi, 1892 va b.) dan rus mumtoz kompozitorlik an'analariga tayangan. Uning keng kölamli lirik kuylarga boy musiqasi rus xalq qöşiqçiligi va çerkov musiqasi, şu b-n birga şarq musiqasi an'analariga asoslanadi. Buyuk virtuoz pianinoçi sifatida şuhrat qozongan R. ijodida fortepiano asarlari alohida örin tutadi: fortepiano va orkestr uçun 4 ta konsert va «Paganini mavzusiga rapsodiya»si, prelyudiyalar va etyudmanzara turkumlari, 2 ta sonata va fortepiano triosi va b. «Simfonik raqslar», «Ioann Zlatoust liturgiyasi» va «Tungi bedorlik» xor asarlari, romanslar, kamerçolğu asarlari va b. maşhur. R.ning umumşarqona uslubga mansub asarlari orasida «Kuylama sohibjamol» romanei, «Şarqona raqs», «Vokaliz» kabi kamerçolğu asarlari, 2 va 3 fortepiano konsertlari va b. mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РАХМАНИНОВ Сергей Васильевич [1873.20.3(1.4), Новгород губерняси — 1943.28,3, Беверли-Хилс, Калифорния, Нью-Йорк яқинидаги Кенсикода дафн этилган] — рус композитори, пианиночи ва дирижёр. Москва консерваториясини фортепиано (1891) ва композиция (1892) ихтисосликлари бўйича тугатган. Москвадаги Рус хусусий опера театри (1987—98), Катта театр (1804—06)да дирижёр. 1918 й.дан АҚШда яшаган. Р. илк асарлари (1 фортепиано концерти, 1891; «Алеко» операси, 1892 ва б.) дан рус мумтоз композиторлик анъаналарига таянган. Унинг кенг кўламли лирик куйларга бой мусиқаси рус халқ қўшиқчилиги ва черков мусиқаси, шу б-н бирга шарқ мусиқаси анъаналарига асосланади. Буюк виртуоз пианиночи сифатида шуҳрат қозонган Р. ижодида фортепиано асарлари алоҳида ўрин тутади: фортепиано ва оркестр учун 4 та концерт ва «Паганини мавзусига рапсодия»си, прелюдиялар ва этюдманзара туркумлари, 2 та соната ва фортепиано триоси ва б. «Симфоник рақслар», «Иоанн Златоуст литургияси» ва «Тунги бедорлик» хор асарлари, романслар, камерчолғу асарлари ва б. машҳур. Р.нинг умумшарқона услубга мансуб асарлари орасида «Куйлама соҳибжамол» романеи, «Шарқона рақс», «Вокализ» каби камерчолғу асарлари, 2 ва 3 фортепиано концертлари ва б. мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.