Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Seriya

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 321–322-b. — ziyouz.com

    Seriya (geologiyada) — mahalliy yoki regional stratigrafik şkala bölimining geologik svitalarga nisbatan yirik taksonometrik birligi. S. 2 va undan köp svitalarni birlaştiradi; quyidagi belgilar: toğ jinslarining hosil böliş şaroitining öxşaşligi (dengiz, kontinental, vulkanik va b.), ba'zi bir jinslarning ustunligi (çökindi, metamorfik, vulkanik), strukturasining öziga xosligi (mineral zarralarni bir maromda joylaşişi va b.) kabilar b-n svitalardan farq qiladi. S.ning geologik kesimidagi svitalarning yotiş şaroiti va nisbati turli körinişda böladi. S. hajmi böyiça yagona şkalaning geologik bölimiga muvofiq kelişi mumkin. S.lar köpinça birbiri b-n yirik stratigrafik bölim orqali ajraladi yoki katta burçak ostida nomuvofiqyotadi. S.ning odatda stratotipi bölmaydi. Hajmi uni taşkil etgan svitalar hajmi yiğindisiga teng. S. geografik joy nomi b-n ataladi. Mas, Aşina S.si (Ural rifeyida), Aravalli S.si (Hindistondagi Aravalli toğ tizmasi nomidan), Vaterberg S.si (Jan. Afrikadagi Vaterberg r-ni) va h.k. Farğona botiğida qalinligi 1030— 1220 m li massaget va baqtriya S.lari ajratiladi. Xorijda S. (serie) geologik bölimni ifodalaydi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СЕРИЯ (геологияда) — маҳаллий ёки регионал стратиграфик шкала бўлимининг геологик свиталарга нисбатан йирик таксонометрик бирлиги. С. 2 ва ундан кўп свиталарни бирлаштиради; қуйидаги белгилар: тоғ жинсларининг ҳосил бўлиш шароитининг ўхшашлиги (денгиз, континентал, вулканик ва б.), баъзи бир жинсларнинг устунлиги (чўкинди, метаморфик, вулканик), структурасининг ўзига хослиги (минерал зарраларни бир маромда жойлашиши ва б.) кабилар б-н свиталардан фарқ қилади. С.нинг геологик кесимидаги свиталарнинг ётиш шароити ва нисбати турли кўринишда бўлади. С. ҳажми бўйича ягона шкаланинг геологик бўлимига мувофиқ келиши мумкин. С.лар кўпинча бирбири б-н йирик стратиграфик бўлим орқали ажралади ёки катта бурчак остида номувофиқётади. С.нинг одатда стратотипи бўлмайди. Ҳажми уни ташкил этган свиталар ҳажми йиғиндисига тенг. С. географик жой номи б-н аталади. Мас, Ашина С.си (Урал рифейида), Аравалли С.си (Ҳиндистондаги Аравалли тоғ тизмаси номидан), Ватерберг С.си (Жан. Африкадаги Ватерберг р-ни) ва ҳ.к. Фарғона ботиғида қалинлиги 1030— 1220 м ли массагет ва бақтрия С.лари ажратилади. Хорижда С. (serie) геологик бўлимни ифодалайди.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.