Serussit
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 13-b. — ziyouz.com
Serussit SERUSSIT, oq qörğoşin rudasi — karbonatlar sinfiga mansub mineral, qörğoşin karbonati. Kimyoviy tarkibi RSO3; oz mikdorda Sa, Zn, Sr, Mg aralaşgan böladi. Romb singoniyada kristallanadi. Aragonitning strukturaviy analogi. Kristallari psevdogeksagonal-dipiramidal, ustunsimon va b. şakllarda. Donador, kukunsimon, tolasimon agregatlar hosil qiladi. Rangsiz, oq, kulrang, qora, kamdan-kam qönğir, kök, yaşil tusda. Olmosdek, ba'zan şişasimon yaltiraydi, şaffof. Qattiqligi 3—3,5, ziçligi 6,4—6,6 g/sm3. Juda mört. Qörğoşinli tomirlarning yer sathiga yaqin zonalarida karbonatli suvlarning galenitga ta'siri natijasida hosil böladi. Sinonimi: akruzit, qörğoşin şpati. Qörğoşin olinadigan ruda hisoblanadi. S. 10—11-a.lardan ma'lum bölib, qörğoşinning oson işlov beriladigan rudasi sifatida foydalanilgan. RF (Oltoy), Qozoğiston, AQŞ va Avstraliyada konlari bor. Özbekistonda Qörğoşinkon, Loçinkon, Jan. Darboza konlarida topilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЦЕРУССИТ, оқ қўрғошин рудаси — карбонатлар синфига мансуб минерал, қўрғошин карбонати. Кимёвий таркиби РЬСО3; оз микдорда Са, Zn, Sr, Mg аралашган бўлади. Ромб сингонияда кристалланади. Арагонитнинг структуравий аналоги. Кристаллари псевдогексагонал-дипирамидал, устунсимон ва б. шаклларда. Донадор, кукунсимон, толасимон агрегатлар ҳосил қилади. Рангсиз, оқ, кулранг, қора, камдан-кам қўнғир, кўк, яшил тусда. Олмосдек, баъзан шишасимон ялтирайди, шаффоф. Қаттиқлиги 3—3,5, зичлиги 6,4—6,6 г/см3. Жуда мўрт. Қўрғошинли томирларнинг ер сатҳига яқин зоналарида карбонатли сувларнинг галенитга таъсири натижасида ҳосил бўлади. Синоними: акрузит, қўрғошин шпати. Қўрғошин олинадиган руда ҳисобланади. Ц. 10—11-а.лардан маълум бўлиб, қўрғошиннинг осон ишлов бериладиган рудаси сифатида фойдаланилган. РФ (Олтой), Қозоғистон, АҚШ ва Австралияда конлари бор. Ўзбекистонда Қўрғошинкон, Лочинкон, Жан. Дарбоза конларида топилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.