«Serveyer»
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 318-b. — ziyouz.com
«Serveyer» (ing. surveyor — izlanuvçi, tadqiqotçi) — AQŞning Oyga uçiriladigan avtomatik st-yalar va şu st-yalarni yaratiş hamda uçiriş dasturi nomi. Styaning diametri 4,27 m, bal. 3 m. «S.»ning Yerdagi massasi ~ 1 t, Oyga qöngandan keyingi massasi ~ 285 kg. Avtomatik boşkariş sistemasi Oyga qöndiriş uçun möljallangan raketa dvigateli b-n ta'minlangan. Bortiga i.t. asboblari, Oy sirtini kuzatiş uçun televizion kamera örnatilgan. Quyoş batareyasidan elektr energiya oladi. Styaning asosiy vazifasi — «Apollon» kosmik kemasini yaratişning ilmiy va texnik masalalarini hal qiliş b-n boğliq; unda bajarilgan tadqiqotlar: Oy tuproği tahlil qilindi, qöniş paytida suyuq yonilğili raketa dvigatelidan çiqadigan yonilği mahsulotlari oqimi Oy tuproğiga ta'siri örganildi hamda yumşoq qöndiriş tizimi sinovdan ötkazildi. 1966—1968 y.larda 7 ta «S.» uçirilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«СЕРВЕЙЕР» (инг. surveyor — изланувчи, тадқиқотчи) — АҚШнинг Ойга учириладиган автоматик ст-ялар ва шу ст-яларни яратиш ҳамда учириш дастури номи. Стянинг диаметри 4,27 м, бал. 3 м. «С.»нинг Ердаги массаси ~ 1 т, Ойга қўнгандан кейинги массаси ~ 285 кг. Автоматик бошкариш системаси Ойга қўндириш учун мўлжалланган ракета двигатели б-н таъминланган. Бортига и.т. асбоблари, Ой сиртини кузатиш учун телевизион камера ўрнатилган. Қуёш батареясидан электр энергия олади. Стянинг асосий вазифаси — «Аполлон» космик кемасини яратишнинг илмий ва техник масалаларини ҳал қилиш б-н боғлиқ; унда бажарилган тадқиқотлар: Ой тупроғи таҳлил қилинди, қўниш пайтида суюқ ёнилғили ракета двигателидан чиқадиган ёнилғи маҳсулотлари оқими Ой тупроғига таъсири ўрганилди ҳамда юмшоқ қўндириш тизими синовдан ўтказилди. 1966—1968 й.ларда 7 та «С.» учирилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.