Seul

Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 326–327-b. — ziyouz.com

Seul — Koreya Respublikasining poytaxti. Xangan daryosi böyida, Sariq dengiz qirğoğidan 100 km içkarida. Iklimi mussonli iqlim, yanv.ning örtaça t-rasi —6,2°, iyulniki 24,7°. Yillik yoğin 1200 mm. Aholisi 10,6 mln. kişi (1998). S. avanporti — Inçxon b-n birgalikda provinsiya huquqiga tenglaştirilgan alohida ma'muriy birlik va yirik iqtisodiy r-nni taşkil etadi.

S. ilk örta asrlarda harbiy qal'a sifatida vujudga kelgan. 14-a. oxirigaça kiçikroq savdo şaxri böltan. Mamlakatda Li sulolasi vujudga kelgaç (1392), S. — Koreya poytaxti. 1592—93 ylarda S.ni yaponlar bosib olib, vayron qilgan. 1905 y.dan S. Yaponiyaning Koreyadagi boş rezidentining, 1910 y.dan generalgubernatorining, 1948 y.dan Jan. Koreya xukumati boş qarorgohi.

S. — transport yöllarining yirik tuguni, dare porti. Aeroporta xalqaro ahamiyatga ega. Inçxon ş. bilan birgalikda mamlakatda işlab çiqarilayotgan sanoat mahsulotining deyarli 50% ni beradi. Elektrotexnika, radioelektronika, kimyo, töqimaçilik, oziq-ovqat, poligrafiya sanoati korxonalari mavjud. Quriliş materiallari işlab çikariladi. Metallurgiya sanoati rivojlangan. Metropoliten bor. Me'moriy yodgorliklaridan 3 yarusli marmar Xyonmyotxap ibodatxonasi (1085), 8 darvozali şahar devori krldikdari (19-a. oxirigaça S. baland mudofaa devori b-n öralgan edi), Kyonbokkun saroy majmuasi (1394), Vongaks ibodatxona pagodasi (1467) va b. sakdangan. S. — mamlakatning madaniy markazi: Davlat un-ti (1946), xususiy un-tlar, intlar, teatr va xoreografiya intlari, Milliy FA, ilmiy tadqiqot intlari, kutubxonalar, muzeylar, kartinalar galereyasi, teatrlar bor. 1988 y.da S.da 14Olimpiada öyinlari bölib ötgan.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

СЕУЛ — Корея Республикасининг пойтахти. Ханган дарёси бўйида, Сариқ денгиз қирғоғидан 100 км ичкарида. Иклими муссонли иқлим, янв.нинг ўртача т-раси —6,2°, июлники 24,7°. Йиллик ёғин 1200 мм. Аҳолиси 10,6 млн. киши (1998). С. аванпорти — Инчхон б-н биргаликда провинция ҳуқуқига тенглаштирилган алоҳида маъмурий бирлик ва йирик иқтисодий р-нни ташкил этади.

С. илк ўрта асрларда ҳарбий қалъа сифатида вужудга келган. 14-а. охиригача кичикроқ савдо шахри бўлтан. Мамлакатда Ли сулоласи вужудга келгач (1392), С. — Корея пойтахти. 1592—93 йларда С.ни японлар босиб олиб, вайрон қилган. 1905 й.дан С. Япониянинг Кореядаги бош резидентининг, 1910 й.дан генералгубернаторининг, 1948 й.дан Жан. Корея хукумати бош қароргоҳи.

С. — транспорт йўлларининг йирик тугуни, даре порти. Аэропорта халқаро аҳамиятга эга. Инчхон ш. билан биргаликда мамлакатда ишлаб чиқарилаётган саноат маҳсулотининг деярли 50% ни беради. Электротехника, радиоэлектроника, кимё, тўқимачилик, озиқ-овқат, полиграфия саноати корхоналари мавжуд. Қурилиш материаллари ишлаб чикарилади. Металлургия саноати ривожланган. Метрополитен бор. Меъморий ёдгорликларидан 3 ярусли мармар Хёнмётхап ибодатхонаси (1085), 8 дарвозали шаҳар девори крлдикдари (19-а. охиригача С. баланд мудофаа девори б-н ўралган эди), Кёнбоккун сарой мажмуаси (1394), Вонгакс ибодатхона пагодаси (1467) ва б. сакданган. С. — мамлакатнинг маданий маркази: Давлат ун-ти (1946), хусусий ун-тлар, интлар, театр ва хореография интлари, Миллий ФА, илмий тадқиқот интлари, кутубхоналар, музейлар, картиналар галереяси, театрлар бор. 1988 й.да С.да 14Олимпиада ўйинлари бўлиб ўтган.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.