Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Seysmik karotaj

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 264–265-b. — ziyouz.com

    Seysmik karotaj - burği quduqlarida elastik tölqinlarning ötiş tezligi, qaytiş, tarqaliş va yutiliş koeffitsiyentlari yordamida toğ jinslarining seysmik xossalarini örganiş. Olingan natijalar seysmik razvedka işlari natijalarini örganiş, toğ jinslari tarkibi va fizik holatini taxlil qiliş, burği quduğining texnik holatini aniklaşda işlatiladi. S.k.ning integral va differensial usuli bor. Integral usulda seysmik tölqin hosil qiluvçi manba yerning yuziga yaqin joyda, uni (tölqinni) yozib oluvçi priyomnik esa burği quduği içida joylaştiriladi, differensial usulda manba va priyomnik burği quduği böylab birga köçiriladi. Integral usul 50—100 m çuqurlikdagi qatlamlarni burği quduklarini örganuvçi maxsus seysmik st-yalar yordamida vertikal seysmik zondlaş b-n örganiladi. Bunda 20—150 Gs çastotali seysmik tölqinlar yozib olinadi. Differensial usulda qalinligi 1—2 m li katlamlar çastotasi 10—100 kGs li seysmik tölqinlar yordamida örganiladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СЕЙСМИК КАРОТАЖ - бурғи қудуқларида эластик тўлқинларнинг ўтиш тезлиги, қайтиш, тарқалиш ва ютилиш коэффициентлари ёрдамида тоғ жинсларининг сейсмик хоссаларини ўрганиш. Олинган натижалар сейсмик разведка ишлари натижаларини ўрганиш, тоғ жинслари таркиби ва физик ҳолатини тахлил қилиш, бурғи қудуғининг техник ҳолатини аниклашда ишлатилади. С.к.нинг интеграл ва дифференциал усули бор. Интеграл усулда сейсмик тўлқин ҳосил қилувчи манба ернинг юзига яқин жойда, уни (тўлқинни) ёзиб олувчи приёмник эса бурғи қудуғи ичида жойлаштирилади, дифференциал усулда манба ва приёмник бурғи қудуғи бўйлаб бирга кўчирилади. Интеграл усул 50—100 м чуқурликдаги қатламларни бурғи қудукларини ўрганувчи махсус сейсмик ст-ялар ёрдамида вертикал сейсмик зондлаш б-н ўрганилади. Бунда 20—150 Гц частотали сейсмик тўлқинлар ёзиб олинади. Дифференциал усулда қалинлиги 1—2 м ли катламлар частотаси 10—100 кГц ли сейсмик тўлқинлар ёрдамида ўрганилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.