Sfragistika
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 810-b. — ziyouz.com
Sfragistika (yun. sphragis — muhr) — tarix fanining muhrlarni örganadigan sohasi. 18-a.da diplomatiyaning bölimi sifatida şakllana boşlagan. Vazifasi hujjatlarni tasdiqlaşdan hamda ularning haqiqiyligini aniklaşdan iborat bölgan. 19-a. oxiridan S.ning qad. davlat muassasalarining şakllanişi va rivojlanişi tarixini örganadigan fan sifatidagi yangi davri boşlangan. S. davlat apparatidagi islohotlarni aks ettiruvçi muxrlarni xronologik tavsiflaş asosida rivojlanib bordi. S. materiallari amaliy san'at, geraldika, numizmatika, onomastikani örganişda, qad. arxivlarni aniqlaşda muqim manbadir. Muhrni 10— 15-a.larda faqat oliy hokimiyatdagi kişilar qöllagan va öz tipik belgilari bilan knyaz, yepiskop (Rossiya), şahar hokimi, mingboşi, noib, qozi, muftiy muhri (Örta Osiyo) va b.ga bölingan(yana q. Muhr).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СФРАГИСТИКА (юн. sphragis — муҳр) — тарих фанининг муҳрларни ўрганадиган соҳаси. 18-а.да дипломатиянинг бўлими сифатида шакллана бошлаган. Вазифаси ҳужжатларни тасдиқлашдан ҳамда уларнинг ҳақиқийлигини аниклашдан иборат бўлган. 19-а. охиридан С.нинг қад. давлат муассасаларининг шаклланиши ва ривожланиши тарихини ўрганадиган фан сифатидаги янги даври бошланган. С. давлат аппаратидаги ислоҳотларни акс эттирувчи мухрларни хронологик тавсифлаш асосида ривожланиб борди. С. материаллари амалий санъат, геральдика, нумизматика, ономастикани ўрганишда, қад. архивларни аниқлашда муқим манбадир. Муҳрни 10— 15-а.ларда фақат олий ҳокимиятдаги кишилар қўллаган ва ўз типик белгилари билан князь, епископ (Россия), шаҳар ҳокими, мингбоши, ноиб, қози, муфтий муҳри (Ўрта Осиё) ва б.га бўлинган(яна қ. Муҳр).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.