Şahrisabz dostonçilik maktabi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 84-b. — ziyouz.com
Şahrisabz dostonçilik maktabi — 20-asr boşlarigaça özbek dostonçiligida mavjud bölgan öziga xos ijroçilik yöli. Bu maktabning ayrim xususiyatlari ulkan xalq baxşisi Abdulla Nurali öğli ijodi va repertuarida saqlanib qolgan. Ş.d.m.ga mansub baxşilar dostonlarni şöx, quvnoq, kötarinki ruhda kuylaşlari, kuylarining yoqimliligi bilan ajralib turganlar. Abdulla şoir 19-asrning şahrisabzlik maşhur dostonçilari Xidir şoir, Ernazar şoirlar bilan boğliq bölgan Rajab şoirning şogirdidir. Abdulla şoir ijrosi folklorşunoslar tomonidan köp kuzatilgan bölsada, uning repertuaridagi 10 dan ortiq doston deyarli yozib olinmagan. Şoirdan umrining sönggi yillarida yozib olingan «Alpomiş» dostoni u kuylab kelgan variant xususiyatlarini özida mukammal saqlay olmagan. Biroq uning boşqa baxşilardan farq qiluvçi ijro usullari Ş.d.m. haqida muayyan tasavvur bera oladi.
Ad.: Jirmunskiy V.M., Zarifov X.T., Uzbekskiy geroiçeskiy epos, M., 1947.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШАҲРИСАБЗ ДОСТОНЧИЛИК МАКТАБИ — 20-аср бошларигача ўзбек достончилигида мавжуд бўлган ўзига хос ижрочилик йўли. Бу мактабнинг айрим хусусиятлари улкан халқ бахшиси Абдулла Нурали ўғли ижоди ва репертуарида сақланиб қолган. Ш.д.м.га мансуб бахшилар достонларни шўх, қувноқ, кўтаринки руҳда куйлашлари, куйларининг ёқимлилиги билан ажралиб турганлар. Абдулла шоир 19-асрнинг шаҳрисабзлик машҳур достончилари Хидир шоир, Эрназар шоирлар билан боғлиқ бўлган Ражаб шоирнинг шогирдидир. Абдулла шоир ижроси фольклоршунослар томонидан кўп кузатилган бўлсада, унинг репертуаридаги 10 дан ортиқ достон деярли ёзиб олинмаган. Шоирдан умрининг сўнгги йилларида ёзиб олинган «Алпомиш» достони у куйлаб келган вариант хусусиятларини ўзида мукаммал сақлай олмаган. Бироқ унинг бошқа бахшилардан фарқ қилувчи ижро усуллари Ш.д.м. ҳақида муайян тасаввур бера олади.
Ад.: Жирмунский В.М., Зарифов Х.Т., Узбекский героический эпос, М., 1947.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.