Şakarpalak

Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 16-b. — ziyouz.com

Şakarpalak — örtapişar qovun navi. Özbekiston sabzavot, poliz va kartoşkaçilik i.t. intida Farğona vodiysining mahalliy navidan yakka tanlaş usuli b-n yaratilgan (bu navning P.N. Dudko tomonidan yaxşilangan Oq Ş. 554 va K.I. Pangalo va M.K. Goldgauzen tomonidan yaxşilangan Qizil Ş. xillari bor). Mevasi uzun tuxumsimon, örtaça kattalikda, uz. 26—32 sm, oğirligi 2—4 kg. Sirti tekis, töri yirik katakli, örtaça dağal. Rangi oç yaşil. Pösti qattiq, etining qalinligi 4—4,5 sm, oq, muloyim, karsillaydi, juda şirin, xuşböy, tarkibida 8—14% qand, 10—17% quruq modda bor. Uruği unib çiqqanidan keyin hosili 75—90 kunda pişadi.

Hosildorligi 200—250 s/ga. Fuzarioz (oqpalak) kasalligiga nisbatan çidamli. Taşişga va uzok, joylarga yuborişga yarokli. 1948 y.da davlat reyestriga kiritilgan. Örtapişar navlar orasida eng yaxşi saklanadi, sifatli qoqi olinadi. Andijon, Farğona, Sirdaryo, Jizzax, Buxoro, Samarqand va Toşkent viloyatlarida ekiladi.

Abdulaziz Abbosov.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ШАКАРПАЛАК — ўртапишар қовун нави. Ўзбекистон сабзавот, полиз ва картошкачилик и.т. интида Фарғона водийсининг маҳаллий навидан якка танлаш усули б-н яратилган (бу навнинг П.Н. Дудко томонидан яхшиланган Оқ Ш. 554 ва К.И. Пангало ва М.К. Гольдгаузен томонидан яхшиланган Қизил Ш. хиллари бор). Меваси узун тухумсимон, ўртача катталикда, уз. 26—32 см, оғирлиги 2—4 кг. Сирти текис, тўри йирик катакли, ўртача дағал. Ранги оч яшил. Пўсти қаттиқ, этининг қалинлиги 4—4,5 см, оқ, мулойим, карсиллайди, жуда ширин, хушбўй, таркибида 8—14% қанд, 10—17% қуруқ модда бор. Уруғи униб чиққанидан кейин ҳосили 75—90 кунда пишади.

Ҳосилдорлиги 200—250 ц/га. Фузариоз (оқпалак) касаллигига нисбатан чидамли. Ташишга ва узок, жойларга юборишга ярокли. 1948 й.да давлат реестрига киритилган. Ўртапишар навлар орасида энг яхши сакланади, сифатли қоқи олинади. Андижон, Фарғона, Сирдарё, Жиззах, Бухоро, Самарқанд ва Тошкент вилоятларида экилади.

Абдулазиз Аббосов.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.