Şamol dvigateli
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 20-b. — ziyouz.com
Şamol dvigateli - şamol oqimining kinetik energiyasini mexanik energiyaga aylantiradigan qurilma. Asosiy qismlari: rotor, parrakli baraban, şamol ğildiragi va b. Karusel (rotorli), qanotli va barabanli xillarga bölinadi. Karusel Ş. d. iş organining aylaniş öqi vertikal joylaşgan böladi. Öqning bir tomoniga joylaşgan parraklarga şamol ta'sir qiladi, parrakning aylanma tezligi şamol tezligidan oşmagani uçun atigi 15 foizi mexanik energiyaga aylanadi. Şuning uçun kamroq işlatiladi. Qanotli Ş.d. da öq şamol yönalişiga nisbatan gorizontal va parallel joylaşadi. Bunday Ş.d. keng tarqalgan, unda şamol energiyasining 48 foizi mexanik energiyaga aylanadi. Barabanli Ş.d.da baraban vali şamol oqimiga nisbatan gorizontal va perpendikulyar joylaşgan böladi. Ş.d. quvvati şamol ğildiragining diametriga, şamolning tezligiga boğliq. Ş.d., asosan, şamol energetikasida işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШАМОЛ ДВИГАТЕЛИ - шамол оқимининг кинетик энергиясини механик энергияга айлантирадиган қурилма. Асосий қисмлари: ротор, парракли барабан, шамол ғилдираги ва б. Карусель (роторли), қанотли ва барабанли хилларга бўлинади. Карусель Ш. д. иш органининг айланиш ўқи вертикал жойлашган бўлади. Ўқнинг бир томонига жойлашган парракларга шамол таъсир қилади, парракнинг айланма тезлиги шамол тезлигидан ошмагани учун атиги 15 фоизи механик энергияга айланади. Шунинг учун камроқ ишлатилади. Қанотли Ш.д. да ўқ шамол йўналишига нисбатан горизонтал ва параллел жойлашади. Бундай Ш.д. кенг тарқалган, унда шамол энергиясининг 48 фоизи механик энергияга айланади. Барабанли Ш.д.да барабан вали шамол оқимига нисбатан горизонтал ва перпендикуляр жойлашган бўлади. Ш.д. қуввати шамол ғилдирагининг диаметрига, шамолнинг тезлигига боғлиқ. Ш.д., асосан, шамол энергетикасида ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.