Şamozit
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 19-b. — ziyouz.com
Matn sifati past bölişi mumkin. Bu maqola PDF'dagi buzuq belgilar bilan olingan (işonç 80%): ayrim söz va raqamlar xato bölişi mumkin — iqtibos keltirişdan oldin asl matn bilan solişting.
Şamozit [Şveysariyadagi Şamozon (Chamozon) qişloği nomidan] — I) varaqsimon silikatlarning kiçik sinfiga mansub mineral, temirli xlorit. Kimyoviy tarkibi (Fe, A1, Mg)3[(Si, A1)4O,J (OH)2 (Fe, Mg)3 (O, ON)6. Tarkibida 30% dan ortiq temir oksidi bor; 2) Bertyerin, septeşamozit minerallari, septexloritlar oilasiga mansub. Kimyoviy tarkibi (Fe2+, Fe3+, Al, Mg)6 [(Si, A1)4OJ (OH)8. Unda 40—45% temir oksidi bölib, tabiiy özgaruvçan. Har ikkala mineral birga uçraşi mumkin va ularni birbiridan farklaş qiyin. Monoklin singoniyada kristallanadi. Strukturasi kaolinitnikiga öxşaş. Ş. oolitlar, tuproqsimon jinslar tarzida böladi. Rangi yaşilsariq, kök, kulrangqönğirdan qoragaça. Qattikdigi 2,5—3, ziçligi 3—3,3g/sm3. Mört, xira yaltiraydi. Gipergen. Gilli yotqiziklarda va çökindi temir rudalarida uçraydi. Ş. siderit, temir sulfidi, markazit va pirit b-n assotsiatsiyada böladi. Nuraş natijasida oksidlanadi va temir gidrooksidlarini hosil qiladi. Ba'zan katta töplamlar tarzida uçraydi. Temir rudasi. Özbekistonda Qurama toğlari (Navgarzansoyning kassiteritsulfidli ruda namoyonlarida) va Şim. Orol böyi çökindi temir konlarida mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШАМОЗИТ [Швейцариядаги Шамозон (Chamozon) қишлоғи номидан] — I) варақсимон силикатларнинг кичик синфига мансуб минерал, темирли хлорит. Кимёвий таркиби (Fe, A1, Mg)3[(Si, A1)4O,J (OH)2 (Fe, Mg)3 (О, ОН)6. Таркибида 30% дан ортиқ темир оксиди бор; 2) Бертьерин, септешамозит минераллари, септехлоритлар оиласига мансуб. Кимёвий таркиби (Fe2+, Fe3+, Al, Mg)6 [(Si, A1)4OJ (OH)8. Унда 40—45% темир оксиди бўлиб, табиий ўзгарувчан. Ҳар иккала минерал бирга учраши мумкин ва уларни бирбиридан фарклаш қийин. Моноклин сингонияда кристалланади. Структураси каолинитникига ўхшаш. Ш. оолитлар, тупроқсимон жинслар тарзида бўлади. Ранги яшилсариқ, кўк, кулрангқўнғирдан қорагача. Қаттикдиги 2,5—3, зичлиги 3—3,3г/см3. Мўрт, хира ялтирайди. Гиперген. Гилли ётқизикларда ва чўкинди темир рудаларида учрайди. Ш. сидерит, темир сульфиди, марказит ва пирит б-н ассоциацияда бўлади. Нураш натижасида оксидланади ва темир гидрооксидларини ҳосил қилади. Баъзан катта тўпламлар тарзида учрайди. Темир рудаси. Ўзбекистонда Қурама тоғлари (Навгарзансойнинг касситеритсульфидли руда намоёнларида) ва Шим. Орол бўйи чўкинди темир конларида мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.