Şan tili
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 28-b. — ziyouz.com
Şan tili — tay tillaridfn biri; Myanmaning şim.şarqidagi Şan milliy viloyatida, XXRning Yunnan viloyatida, şuningdek, Tailand va Laosda tarqalgan. Sözlaşuvçilarning umumiy soni 3 mln. kişidan ortiq (Myanmaning özida 3 mln. kişiga yaqin). Ş.t.ning 3 lahjasi bor: taylong — Şan viloyatidagi köpçilik şanlar sözlaşadigan lahja; tayne (tayle) — XXRdagi köpçilik şanlar sözlaşadigan lahja; taymau — Iravadi daryosi vodiysida Bamo tumanidagi şanlar sözlaşadigan lahja. Lahjalar özaro fonetik va leksik jihatdan farqlanadi. Ş.t. — urugqabilalar içidagi kundalik sözlaşuv tili bölib, u Şan viloyatidagina muhim kommunikativ ahamiyatga ega: bu yerda Ş.t.da vaqtli matbuot va badiiy adabiyot naşr etiladi. Yozuvi harfböğinli bölib, taxm. 11 —12-a. larda yaratilgan va 2 körinişga ega: taylong lahjasida qöllanadigan va harfbelgilari dumaloq şaklda bölgan körinişi pali yozuvi dan; boşqa lahjalarda qöllanadigan, harfbelgilari burçakli (qirrali) bölgan körinişi devanagariaan kelib çiqqan. Eng qad., asosan, diniy mazmundagi yodgorliklari 18-a.ga mansub.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШАН ТИЛИ — тай тилларидfн бири; Мьянманинг шим.шарқидаги Шан миллий вилоятида, ХХРнинг Юньнань вилоятида, шунингдек, Таиланд ва Лаосда тарқалган. Сўзлашувчиларнинг умумий сони 3 млн. кишидан ортиқ (Мьянманинг ўзида 3 млн. кишига яқин). Ш.т.нинг 3 лаҳжаси бор: тайлонг — Шан вилоятидаги кўпчилик шанлар сўзлашадиган лаҳжа; тайне (тайле) — ХХРдаги кўпчилик шанлар сўзлашадиган лаҳжа; таймау — Иравади дарёси водийсида Бамо туманидаги шанлар сўзлашадиган лаҳжа. Лаҳжалар ўзаро фонетик ва лексик жиҳатдан фарқланади. Ш.т. — уругқабилалар ичидаги кундалик сўзлашув тили бўлиб, у Шан вилоятидагина муҳим коммуникатив аҳамиятга эга: бу ерда Ш.т.да вақтли матбуот ва бадиий адабиёт нашр этилади. Ёзуви ҳарфбўғинли бўлиб, тахм. 11 —12-а. ларда яратилган ва 2 кўринишга эга: тайлонг лаҳжасида қўлланадиган ва ҳарфбелгилари думалоқ шаклда бўлган кўриниши пали ёзуви дан; бошқа лаҳжаларда қўлланадиган, ҳарфбелгилари бурчакли (қиррали) бўлган кўриниши деванагариаан келиб чиққан. Энг қад., асосан, диний мазмундаги ёдгорликлари 18-а.га мансуб.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.