Şan toğligi
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 28–29-b. — ziyouz.com
Şan toğligi - Myanmaning şarqiy qismidagi toğlik, şuningdek, Xitoy, Laos va Tailand hududida ham davom etadi. Mayd. 150 ming km2.
Gneys, kristalli slanets va ohaktoşlardan tuzilgan. Karst rivojlangan. Ğarbiy qismi örtaça bal. 900 m bölgan örqirli tekislik, alohida yassi yuzali tepaliklar xam uçraydi. Şarqiy kismi, asosan, Saluin va Mekong daryolarining çukur daralari b-n öyilgan toğ tizmalaridan iborat, örtaça bal. 2500— 2600 m. Polimetall rudalar, qimmatbaho toşlar konlari topilgan. Iqlimi subekvatorial, mussonli, yanv. ning örtaça trasi 18—24°, iyulniki 30° gaça. Yillik yoğin 1300—1700 mm, asosan, yoz oylarida yoğadi. Gidroenergiya resurslariga boy. Köl köp. Doim yaşil va barg tökuvçi örmonlar balandlik ortgan sari igna bargli örmonlar b-n almaşinadi. Qurğoqçil hududlarda savanna ösimliklari ösadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШАН ТОҒЛИГИ - Мьянманинг шарқий қисмидаги тоғлик, шунингдек, Хитой, Лаос ва Таиланд ҳудудида ҳам давом этади. Майд. 150 минг км2.
Гнейс, кристалли сланец ва оҳактошлардан тузилган. Карст ривожланган. Ғарбий қисми ўртача бал. 900 м бўлган ўрқирли текислик, алоҳида ясси юзали тепаликлар хам учрайди. Шарқий кисми, асосан, Салуин ва Меконг дарёларининг чукур даралари б-н ўйилган тоғ тизмаларидан иборат, ўртача бал. 2500— 2600 м. Полиметалл рудалар, қимматбаҳо тошлар конлари топилган. Иқлими субэкваториал, муссонли, янв. нинг ўртача траси 18—24°, июлники 30° гача. Йиллик ёғин 1300—1700 мм, асосан, ёз ойларида ёғади. Гидроэнергия ресурсларига бой. Кўл кўп. Доим яшил ва барг тўкувчи ўрмонлар баландлик ортган сари игна баргли ўрмонлар б-н алмашинади. Қурғоқчил ҳудудларда саванна ўсимликлари ўсади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.