Şarafa
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 33-b. — ziyouz.com
Şarafa — muqarnas turi; muqarnas mujassamoti (ravoqli kosaçalar qatorlari)ning gorizontal yönalişda çapu rost takrorlanişidan hosil böladi. Ş. kosaçalar qatori özgarmasligi b-n boşqa muqarnas turlaridan farq qiladi. Me'morlikda binolarning devor b-n şifti oraliği, taxmon, mehrob, minoralarning tepa qismini bezaşda qöllanadi. Ş. ganç, marmar (qozirda gips, beton va b.)dan işlanadi. Ş. mujassamoti akta yordamida töğridantöğri devorga tuşirib öyiladi, quyma usulida tayyorlangan Ş. bölaklari esa bezatiladigan sathga yopiştirib hosil qilinadi. Ş. Şarq (Örta Osiyo, ayniqsa, temuriylar davri) me'morligida yuksak taraqqiy etgan. 20- a. örtalaridan Özbekiston me'morligida Ş. qaytadan keng qöllana boşlandi {Usta Şirin Murodov, Ş.Ğafurov, Q.Jalilov va b.).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШАРАФА — муқарнас тури; муқарнас мужассамоти (равоқли косачалар қаторлари)нинг горизонтал йўналишда чапу рост такрорланишидан ҳосил бўлади. Ш. косачалар қатори ўзгармаслиги б-н бошқа муқарнас турларидан фарқ қилади. Меъморликда биноларнинг девор б-н шифти оралиғи, тахмон, меҳроб, минораларнинг тепа қисмини безашда қўлланади. Ш. ганч, мармар (қозирда гипс, бетон ва б.)дан ишланади. Ш. мужассамоти акта ёрдамида тўғридантўғри деворга тушириб ўйилади, қуйма усулида тайёрланган Ш. бўлаклари эса безатиладиган сатҳга ёпиштириб ҳосил қилинади. Ш. Шарқ (Ўрта Осиё, айниқса, темурийлар даври) меъморлигида юксак тараққий этган. 20- а. ўрталаридан Ўзбекистон меъморлигида Ш. қайтадан кенг қўллана бошланди {Уста Ширин Муродов, Ш.Ғафуров, Қ.Жалилов ва б.).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.