Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Şarl Fridel

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 286-b. — ziyouz.com

    Fridel Şarl FRIDEL (Fridel) Şarl (1832.12.3, Strasburg — 1899.20.4, Montoban) — fransuz organikkimyogari va mineralogi. Parij FA a'zosi (1878 y.dan), Peterburg FA xorijiy muxbir a'zosi (1894 y.dan). Strasburg un-tini tugatgan (1852). Parij un-ti prof. (1876 y.dan). Asosiy ilmiy tadqiqotlari organik sintezga oid. Ilk bor atsetofenon (1857), sut kislota (1861), ikkilamçi propil spirt (1862), glitserin (1873) va b.ni sintez qilgan. Aromatik birikmalarni alkil va atsilgalogenidlar b-n alyuminiy xlorid iştirokida alkillaş va atsillaş usulini kaşf etgan (Fridel— Krafts reaksiyasi). Sun'iy usulda kvars, rutil, topaz va b. minerallarni olgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ФРИДЕЛЬ (Fridel) Шарль (1832.12.3, Страсбург — 1899.20.4, Монтобан) — француз органиккимёгари ва минералоги. Париж ФА аъзоси (1878 й.дан), Петербург ФА хорижий мухбир аъзоси (1894 й.дан). Страсбург ун-тини тугатган (1852). Париж ун-ти проф. (1876 й.дан). Асосий илмий тадқиқотлари органик синтезга оид. Илк бор ацетофенон (1857), сут кислота (1861), иккиламчи пропил спирт (1862), глицерин (1873) ва б.ни синтез қилган. Ароматик бирикмаларни алкил ва ацилгалогенидлар б-н алюминий хлорид иштирокида алкиллаш ва ациллаш усулини кашф этган (Фридель— Крафтс реакцияси). Сунъий усулда кварц, рутил, топаз ва б. минералларни олган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.