Şayton
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 9–10-b. — ziyouz.com
Şayton (arab.) — islom, xristianlik va b. dinlarning ta'limotlariga köra, yovuz ruh yoki yovuz ruxlarning boşliği, dunyodagi yovuzliklarning aybdori, odamlarni gunohga yetaklovçi kuç. Ş. töğrisidagi tasavvur «satanas» şaklida yunon tilidan xristian adabiyotiga, undan Yevropa tillariga, «satana» şaklida rus tiliga ötgan. Qur'onda talqin qilinişiça, Ş.ni Alloh olovdan yaratgan, keyinçalik amriga itoat qilmagani uçun uni toşböronga sazovor (arabça «rajim») deb la'natlagan. Lekin Alloh bandalarini uning vasvasalariga aldanişi yoki aldanmasligini sinab köriş uçun Ş.ga muxlat bergan. Şuning uçun u barça odamni yöddan ozdirişga harakat qiladi. Qur'onda Ş. sözining sinonimi sifatida Iblis iborasi ham qöllanilgan.
Ş. sözi firibgar, ayyor odamlarga nisbatan ham işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШАЙТОН (араб.) — ислом, христианлик ва б. динларнинг таълимотларига кўра, ёвуз руҳ ёки ёвуз рухларнинг бошлиғи, дунёдаги ёвузликларнинг айбдори, одамларни гуноҳга етакловчи куч. Ш. тўғрисидаги тасаввур «сатанас» шаклида юнон тилидан христиан адабиётига, ундан Европа тилларига, «сатана» шаклида рус тилига ўтган. Қуръонда талқин қилинишича, Ш.ни Аллоҳ оловдан яратган, кейинчалик амрига итоат қилмагани учун уни тошбўронга сазовор (арабча «ражим») деб лаънатлаган. Лекин Аллоҳ бандаларини унинг васвасаларига алданиши ёки алданмаслигини синаб кўриш учун Ш.га мухлат берган. Шунинг учун у барча одамни йўддан оздиришга ҳаракат қилади. Қуръонда Ш. сўзининг синоними сифатида Иблис ибораси ҳам қўлланилган.
Ш. сўзи фирибгар, айёр одамларга нисбатан ҳам ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.