Şerplar
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 118-b. — ziyouz.com
Şerplar ŞERPLAR, şerpa — xalq. Şarqiy Nepalning (100 ming kişi, 1990-y.lar örtalari) Jomolungma (Everest) toği atrofida, şuningdek, Hindiston (Darjiling vodiysida, 15 ming kişi)da yaşaydi. Tibetbirma til guruhiga mansub tilda sözlaşadi. Hukmron din — buddizm (ningmapa sektasi). Ş. örta asrlarda Boş Himolay toğlaridan jan. roqqa köçib kelgan tibetliklar avlodi; tili va madaniyatiga köra tibetliklarga qardoş. Nepalda Ş. dehqonçilik, çorvaçilik bilan şuğullanadilar. Ötmişda Nepal va Tibet örtasidagi savdoda vositaçilik qilişgan. Hindiston va Sikkimda Ş. ning asosiy maşğuloti — savdosotiq va toğ çöqqisiga kötarilişda yuk taşuvçi sifatida qatnaşiş. Ş. qişloqda jamoa bölib yaşaydilar, 18 ta ekzogam klanlar (ru)ga bölinişgan; kiçik monogam oila saqlangan, lekin poliandriya (bir neça akaukaning bitta xotini bor), poligamiya ham uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШЕРПЛАР, шерпа — халқ. Шарқий Непалнинг (100 минг киши, 1990-й.лар ўрталари) Жомолунгма (Эверест) тоғи атрофида, шунингдек, Ҳиндистон (Даржилинг водийсида, 15 минг киши)да яшайди. Тибетбирма тил гуруҳига мансуб тилда сўзлашади. Ҳукмрон дин — буддизм (ньингмапа сектаси). Ш. ўрта асрларда Бош Ҳимолай тоғларидан жан. роққа кўчиб келган тибетликлар авлоди; тили ва маданиятига кўра тибетликларга қардош. Непалда Ш. деҳқончилик, чорвачилик билан шуғулланадилар. Ўтмишда Непал ва Тибет ўртасидаги савдода воситачилик қилишган. Ҳиндистон ва Сиккимда Ш. нинг асосий машғулоти — савдосотиқ ва тоғ чўққисига кўтарилишда юк ташувчи сифатида қатнашиш. Ш. қишлоқда жамоа бўлиб яшайдилар, 18 та экзогам кланлар (ру)га бўлинишган; кичик моногам оила сақланган, лекин полиандрия (бир неча акауканинг битта хотини бор), полигамия ҳам учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.