Şilling Pavel Lvoviç
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 133-b. — ziyouz.com
Şilling Pavel Lvoviç [1786.5(16).4, Tallin 1837.25.7(6.8), Peterburg] — rus olimi, fizik, şarqşunos. Peterburg FA muxbir a'zosi (1828). Rossiyada birinçi litografiyani taşkil etgan. 1829 yilda xitoy matnlaridan nusxa köçirişning maxsus litografiya usulini işlab çiqqan. Osiyo xalqlari tarixi va tillariga oid tadqiqotlar bilan şuğullangan. 1830— 32 yillarda Xitoy çegaralariga ilmiy ekspeditsiya uyuştirgan (N.Ya.Biçurin bilan birga). 1812 yilda özi ixtiro qilgan elektr minani sinab körgan (Peterburg, Neva daryosi). Elektromagnit telegraf konstruksiyasini işlab çiqqan, uni 1832 yilda birinçi marta namoyiş etgan. Elektr mina va telegraf uçun yer va suv ostida ötkaziladigan elektr simlari namunalarini yaratgan, elektr simlarini havoda tortiş ğoyasini ilgari surgan. Şarq qölyozmalarining boy kolleksiyasiga ega bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШИЛЛИНГ Павел Львович [1786.5(16).4, Таллин 1837.25.7(6.8), Петербург] — рус олими, физик, шарқшунос. Петербург ФА мухбир аъзоси (1828). Россияда биринчи литографияни ташкил этган. 1829 йилда хитой матнларидан нусха кўчиришнинг махсус литография усулини ишлаб чиққан. Осиё халқлари тарихи ва тилларига оид тадқиқотлар билан шуғулланган. 1830— 32 йилларда Хитой чегараларига илмий экспедиция уюштирган (Н.Я.Бичурин билан бирга). 1812 йилда ўзи ихтиро қилган электр минани синаб кўрган (Петербург, Нева дарёси). Электромагнит телеграф конструкциясини ишлаб чиққан, уни 1832 йилда биринчи марта намойиш этган. Электр мина ва телеграф учун ер ва сув остида ўтказиладиган электр симлари намуналарини яратган, электр симларини ҳавода тортиш ғоясини илгари сурган. Шарқ қўлёзмаларининг бой коллекциясига эга бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.