Şimoliy Toşkent kanali
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 151-b. — ziyouz.com
Şimoliy Toşkent kanali — Toşkent va Janubiy Qozoğiston viloyatlarida joylaşgan yirik kanal, 2-jahon uruşi yillarida qurilgan. Bözsuv kanalidan (Xalqoboddan yuqoriroqda) suv olib, Yangiyöl va Sarioğoç tumanlarining suv ta'minotini yaxşilaşga imkon beradi. Joy relyefining murakkabligi tufayli kanal trassasi ilon izi, uning köp qismi qazma va kötarma özandan iborat. Uz. 43 km, boş va oxirgi qismlarida balandlik farqi 26 m ga teng. Sönggi vaqtlarda kanal rekonstruksiya qilinib, uning trassasi ança töğri holga keltirilgan, yangi suv taqsimlaş inşootlari barpo egilgan. Kanalning hisobiy suv sarfi 1970 yilda 20 m3/sek.gaça (quyi qismida 9 m3/sek.) yetkazildi. Kanalning çap qirğoğida 7 m kenglikdagi inspeksiya yöli, öng qirğoğida mustahkamlovçi 8 m balandlikdagi bermalar qurilgan. Kanalda köp sonli tösqiçlar, 40 dan ortiq quvurlarga suv çiqargiçlar, 12 ta yirik köprik, 11 ta nasos styasi mavjud. Kanal trassasining 32kilometrida suv sathini 15 m ga pasaytirib beruvçi tezoqarşarşara qurilgan. Kanal 10 ming ga atrofidagi yerni suğoriş imkoniga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШИМОЛИЙ ТОШКЕНТ КАНАЛИ — Тошкент ва Жанубий Қозоғистон вилоятларида жойлашган йирик канал, 2-жаҳон уруши йилларида қурилган. Бўзсув каналидан (Халқободдан юқорироқда) сув олиб, Янгийўл ва Сариоғоч туманларининг сув таъминотини яхшилашга имкон беради. Жой рельефининг мураккаблиги туфайли канал трассаси илон изи, унинг кўп қисми қазма ва кўтарма ўзандан иборат. Уз. 43 км, бош ва охирги қисмларида баландлик фарқи 26 м га тенг. Сўнгги вақтларда канал реконструкция қилиниб, унинг трассаси анча тўғри ҳолга келтирилган, янги сув тақсимлаш иншоотлари барпо эгилган. Каналнинг ҳисобий сув сарфи 1970 йилда 20 м3/сек.гача (қуйи қисмида 9 м3/сек.) етказилди. Каналнинг чап қирғоғида 7 м кенгликдаги инспекция йўли, ўнг қирғоғида мустаҳкамловчи 8 м баландликдаги бермалар қурилган. Каналда кўп сонли тўсқичлар, 40 дан ортиқ қувурларга сув чиқаргичлар, 12 та йирик кўприк, 11 та насос стяси мавжуд. Канал трассасининг 32километрида сув сатҳини 15 м га пасайтириб берувчи тезоқаршаршара қурилган. Канал 10 минг га атрофидаги ерни суғориш имконига эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.