Şişa peçi
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 169-b. — ziyouz.com
Şişa peçi — şişa tayyorlaş uçun möljallangan bötqa (massa) işlab çiqariladigan (qaynatiladigan) qurilma. Davriy va uzluksiz işlaydigan hamda elektr qarşilikli turlarga bölinadi. Davriy işlaydigan Ş. p. tuvakli va vannali qilib yasaladi. Bunday peçlarda maxsus şişalar: optik, rangli, yoruğlik texnikasi uçun möljallangan şişalar, billur va, asosan, dastaki usulda yasaladigan boşqa şişa buyumlarga möljallangan bötqa tayyorlanadi. Tuvakli peçga, odatda, 8, 12 yoki 16 tuvak (şamot, kaolin yoki kvarsdan tayyorlanadigan, siğimi 100—1000 kg li issiqbardoş idiş) joylaştiriladi. Tuvaklarga xom aşyo (silikatlar) va şixta solinib, 1500 — 1600°gaça qizdiriladi. Vannali peçlar iqtisodiy va texnologik jihatidan ança tejamli va qulay hisoblanadi. Bularda qiyin eriydigan, rangli va boşqalar maxsus şişa bötqalari qaynatiladi.
Uzluksiz işlaydigan Ş.p. lari vannali bölib, ularda sanoat şişalari (taxta oynalar. şişa idişlar va maşinalarda tayyorlanadigan boşqa mahsulotlarga yaraydigan şişalar) qaynatiladi. Vanna (hovuz)ning uz. 60 m gaça, eni 10 m, çuq. 1,5 m gaça böladi. Unga 2,5 ming t gaça şişa bötqasi siğadi. Vannalar ötga çidamli materiallardan yasaladi. Elektr qarşilikli Ş.p.da şişa bötqalarining özi elektr qarşilik elementi vazifasini ötaydi. Bu peçda metall yoki grafit elektrodlar işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШИША ПЕЧИ — шиша тайёрлаш учун мўлжалланган бўтқа (масса) ишлаб чиқариладиган (қайнатиладиган) қурилма. Даврий ва узлуксиз ишлайдиган ҳамда электр қаршиликли турларга бўлинади. Даврий ишлайдиган Ш. п. тувакли ва ваннали қилиб ясалади. Бундай печларда махсус шишалар: оптик, рангли, ёруғлик техникаси учун мўлжалланган шишалар, биллур ва, асосан, дастаки усулда ясаладиган бошқа шиша буюмларга мўлжалланган бўтқа тайёрланади. Тувакли печга, одатда, 8, 12 ёки 16 тувак (шамот, каолин ёки кварцдан тайёрланадиган, сиғими 100—1000 кг ли иссиқбардош идиш) жойлаштирилади. Тувакларга хом ашё (силикатлар) ва шихта солиниб, 1500 — 1600°гача қиздирилади. Ваннали печлар иқтисодий ва технологик жиҳатидан анча тежамли ва қулай ҳисобланади. Буларда қийин эрийдиган, рангли ва бошқалар махсус шиша бўтқалари қайнатилади.
Узлуксиз ишлайдиган Ш.п. лари ваннали бўлиб, уларда саноат шишалари (тахта ойналар. шиша идишлар ва машиналарда тайёрланадиган бошқа маҳсулотларга ярайдиган шишалар) қайнатилади. Ванна (ҳовуз)нинг уз. 60 м гача, эни 10 м, чуқ. 1,5 м гача бўлади. Унга 2,5 минг т гача шиша бўтқаси сиғади. Ванналар ўтга чидамли материаллардан ясалади. Электр қаршиликли Ш.п.да шиша бўтқаларининг ўзи электр қаршилик элементи вазифасини ўтайди. Бу печда металл ёки графит электродлар ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.