Şlam
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 174-b. — ziyouz.com
Şlam (nem. 8sp1att — loy) — toğ jinslarini maydalaganda, burğilaşda hosil böladigan suyuqlikka töyingan kukunsimon mahsulot. Zarraçalar ölçami 0,25 mm dan yirik bölmaydi. Ş. hosil böliş şaroitiga qarab bir neça turga bölinadi: 1) mis, rux va boşqalar metallar elektroliz qilinayotganda çökadigan kukunsimon mahsulot; odatda tarkibida asl metallar böladi; 2) buğ qozonlaridagi loy, gil va qattiq bölaklar holidagi (suvda erimaydigan) çökindilar. Ş.ni köçiriş uçun vaqtvaqti bilan qozon havo yuboriş yöli bilan tozalanadi; 3) toşkömir yoki rudani nam bilan boyitişda hosil böladigan loysimon çökindi; 4) uzoq vaqt turib qolgan yoki filtratsiya qilingan suyuqlik tubiga çökkan qattiq mayda zarralar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШЛАМ (нем. 8сп1атт — лой) — тоғ жинсларини майдалаганда, бурғилашда ҳосил бўладиган суюқликка тўйинган кукунсимон маҳсулот. Заррачалар ўлчами 0,25 мм дан йирик бўлмайди. Ш. ҳосил бўлиш шароитига қараб бир неча турга бўлинади: 1) мис, рух ва бошқалар металлар электролиз қилинаётганда чўкадиган кукунсимон маҳсулот; одатда таркибида асл металлар бўлади; 2) буғ қозонларидаги лой, гил ва қаттиқ бўлаклар ҳолидаги (сувда эримайдиган) чўкиндилар. Ш.ни кўчириш учун вақтвақти билан қозон ҳаво юбориш йўли билан тозаланади; 3) тошкўмир ёки рудани нам билан бойитишда ҳосил бўладиган лойсимон чўкинди; 4) узоқ вақт туриб қолган ёки фильтрация қилинган суюқлик тубига чўккан қаттиқ майда зарралар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.