Şö'ba
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 267-b. — ziyouz.com
Şö'ba (arab. — qism, tarmoq) — 1) Örta asr Ön ikki maqom tizimida parda tuzilmalarining muayyan tarmoği. Ş.lar asosiy maqomlarga aloqador bölgan quyi tabaqadagi parda tuzilmalaridir. Şarq musiqa nazariyasiga oid adabiyotlarga köra, jami 24 Ş. bölib, tovuşqatori 2 dan 10 poğonagaça yetgan. Ular, asosan, Dugoh, Segoh, Çorgoh, Panjgoh, Aşiran, Navrözi Arab, Mohur, Navrözi Xoro, Navrözi Bayotiy, Hisor, Nuhuft, Uzzol, Avj, Nayriz, Mubarqa', Rakb, Sabo (Navrözi Sabo), Humoyun, Zovuliy, Isfahonak yoki Röyi Iroq, Bastai Nigor, Nihovand, Javziy, Muxayyar deb nomlanadi. Ba'zi manbalarda Nişoburak, Mağlub, Ajam (Navrözi Ajam) kabi Ş. nomlari ham keltirilgan; 2) Şaşmaqomda jamlangan mukammal aşula yöllari. Ş. namunalari özaro farqli 2 guruhga taqsimlangan bölib, birinçisini saraxbor, talkin, nasr va yakunlovçi ufar, ikkinçisini esa, asosan, savt va möğulça (tarkibiy şoxobçalari bilan) kabilar taşkil etadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШЎЪБА (араб. — қисм, тармоқ) — 1) Ўрта аср Ўн икки мақом тизимида парда тузилмаларининг муайян тармоғи. Ш.лар асосий мақомларга алоқадор бўлган қуйи табақадаги парда тузилмаларидир. Шарқ мусиқа назариясига оид адабиётларга кўра, жами 24 Ш. бўлиб, товушқатори 2 дан 10 поғонагача етган. Улар, асосан, Дугоҳ, Сегоҳ, Чоргоҳ, Панжгоҳ, Аширан, Наврўзи Араб, Моҳур, Наврўзи Хоро, Наврўзи Баётий, Ҳисор, Нуҳуфт, Уззол, Авж, Найриз, Мубарқаъ, Ракб, Сабо (Наврўзи Сабо), Ҳумоюн, Зовулий, Исфаҳонак ёки Рўйи Ироқ, Бастаи Нигор, Ниҳованд, Жавзий, Мухайяр деб номланади. Баъзи манбаларда Нишобурак, Мағлуб, Ажам (Наврўзи Ажам) каби Ш. номлари ҳам келтирилган; 2) Шашмақомда жамланган мукаммал ашула йўллари. Ш. намуналари ўзаро фарқли 2 гуруҳга тақсимланган бўлиб, биринчисини сарахбор, талкин, наср ва якунловчи уфар, иккинчисини эса, асосан, савт ва мўғулча (таркибий шохобчалари билан) кабилар ташкил этади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.