Şoh Mahmud çuros
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 211-b. — ziyouz.com
Şoh Mahmud çuros ŞOH MAHMUD ÇUROS, Mirza Şoh Mahmud ibn Mirza Fozil çuros (17-asr) — tarixçi olim. Hayoti, asosan, Yorkend xonligining markazi — Yorkendda ötgan. Ş.M.ç. Yorkend xonlari Abdullaxon, Ismoilxon, Abdurraşidxon, Muhammad Aminxonga bağişlab tarixiy asarlar yozgan. Beşta tarixiy asaridan «Anis attolibin» (1639—40) va «Tarixi Şoh Mahmud ibn Mirza Fozil çuros» (1670; qisqaça «Tarix») asarlari bizgaça saqlanib qolgan.
Ş.M.ç. «Anis attolibin» asarini işqiya tariqatining ishoqiyya suluki rahnamosiga bağişlangan. Uning fors tilidagi «Tarix» asari çiğatoy xoni Ismoilxonga bağişlangan bölib, bu asar nufuzli saroy ayoni Erkebek taklifiga binoan yaratilgan. Muallif bu asarni yozişda Muhammad Haydarning «Tarixi Raşidiy» asaridan keng foydalangan. Bu asar söz boşi va 118 ta bobdan iborat bölib, Şarqiy Turkiston (muallif iborasiça, Möğuliston)da 1670 yilgaça bölgan voqealarni öz içiga olgan. Muallif özi mansub bölgan çuros qabilasi haqida mufassal ma'lumot bergan. Şuningdek, asarda qozoq xoni Tavakkal va ukasi Işimxoyuşş Şarqiy Turkiston (Çaliş va Turfon)dagi faoliyati ham yoritilgan. Asar qölyozmasi Özbekiston FA Şarqşunoslik instituti va Rossiya Davlat kutubxonasi (Moskva)da saqlanadi.
Ad.: Materialm po istorii kazaxskix xanstv XV XVIII vekov, AlmaAta, 1969.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШОҲ МАҲМУД ЧУРОС, Мирза Шоҳ Маҳмуд ибн Мирза Фозил чурос (17-аср) — тарихчи олим. Ҳаёти, асосан, Ёркенд хонлигининг маркази — Ёркендда ўтган. Ш.М.ч. Ёркенд хонлари Абдуллахон, Исмоилхон, Абдуррашидхон, Муҳаммад Аминхонга бағишлаб тарихий асарлар ёзган. Бешта тарихий асаридан «Анис аттолибин» (1639—40) ва «Тарихи Шоҳ Маҳмуд ибн Мирза Фозил чурос» (1670; қисқача «Тарих») асарлари бизгача сақланиб қолган.
Ш.М.ч. «Анис аттолибин» асарини ишқийа тариқатининг исҳоқиййа сулуки раҳнамосига бағишланган. Унинг форс тилидаги «Тарих» асари чиғатой хони Исмоилхонга бағишланган бўлиб, бу асар нуфузли сарой аъёни Эркебек таклифига биноан яратилган. Муаллиф бу асарни ёзишда Муҳаммад Ҳайдарнинг «Тарихи Рашидий» асаридан кенг фойдаланган. Бу асар сўз боши ва 118 та бобдан иборат бўлиб, Шарқий Туркистон (муаллиф иборасича, Мўғулистон)да 1670 йилгача бўлган воқеаларни ўз ичига олган. Муаллиф ўзи мансуб бўлган чурос қабиласи ҳақида муфассал маълумот берган. Шунингдек, асарда қозоқ хони Таваккал ва укаси Ишимхоюшш Шарқий Туркистон (Чалиш ва Турфон)даги фаолияти ҳам ёритилган. Асар қўлёзмаси Ўзбекистон ФА Шарқшунослик институти ва Россия Давлат кутубхонаси (Москва)да сақланади.
Ад.: Материалм по истории казахских ханств XV XVIII веков, АлмаАта, 1969.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.