Şoislom Mahmudoviç Şomuhamedov

Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 195–196-b. — ziyouz.com

Şomuhamedov Şoislom Mahmudoviç (1921.16.4, Toşkent) — şarqşunoseronşunos olim. Özbekistonda xizmat körsatgan fan arbobi (1978), filol. fanlari d-ri (1968), prof. (1970). 2-jahon uruşi qatnaşçisi (1941—42). Örta Osiyo unti şarq f-tini tugatgan (1952). Şu untda öqituvçi, dotsent (1958—60), şarq fti dekani (1960—72), untning ilmiy işlar böyiça prorektori (1972—85), Şarq fti (1991 yildan Toşkent şarqşunoslik inti) xorijiy şarq mamlakatlari adabiyoti kafedrasi mudiri (1966— 72), kafedra prof. (1985 yildan). Ş. olim, şoir va tarjimon sifatida mumtoz va hoz. zamon eron adabiyoti böyiça tadqiqotlar, öquv qöllanmalari, forstojik adabiyoti klassiklari asarlaridan tarjimalar va uning öz qalamiga mansub şe'rlar, hikoyalar töplamlaridan iborat 90 ga yaqin kitob yaratdi. Ş. tarjimon sifatida önlab şarq şoirlari asarlarining özbek xalqi ma'naviy mulkiga aylanişiga ulkan hissa qöşdi. Xususan, Firdavsiy «Şohnoma»sining 3 j.li yangi tarjimasi va naşri (1975—79) bevosita Ş.ning rahbarligi va iştirokida amalga oşirildi. U hind, arab, rus. ozarbayjon, tojik, turkman şoirlari asarlaridan ham köplab namunalarni özbek tiliga tarjima qilgan.

Ş. şoir va yozuvçi sifatida bolalar hamda kattalarga atalgan, axloqiyta'limiy, ijtimoiyfalsafiy, ma'rifiy ğoyalarni tarğib etuvçi önga yaqin şe'riy va nasriy asarlarini naşr ettirgan. Firdavsiy nomidagi xalqaro mukofot laureati (1973), «Elyurt hurmati» ordeni bilan mukofotlangan (1998).

As: Fors-tojik adabiyoti klassiklari ijodida gumanizm, T., 1968; Xazinalar jilosi, T., 1981; Odamiylik inşosi, T., 1984; Şoh kitob va uning muallifi, T.. 1992; Fidoiylar va ruboiylar, T., 2003; Fors şe'riyatining şakllari, T., 2004.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ШОМУҲАМЕДОВ Шоислом Маҳмудович (1921.16.4, Тошкент) — шарқшуносэроншунос олим. Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби (1978), филол. фанлари д-ри (1968), проф. (1970). 2-жаҳон уруши қатнашчиси (1941—42). Ўрта Осиё унти шарқ ф-тини тугатган (1952). Шу унтда ўқитувчи, доцент (1958—60), шарқ фти декани (1960—72), унтнинг илмий ишлар бўйича проректори (1972—85), Шарқ фти (1991 йилдан Тошкент шарқшунослик инти) хорижий шарқ мамлакатлари адабиёти кафедраси мудири (1966— 72), кафедра проф. (1985 йилдан). Ш. олим, шоир ва таржимон сифатида мумтоз ва ҳоз. замон эрон адабиёти бўйича тадқиқотлар, ўқув қўлланмалари, форстожик адабиёти классиклари асарларидан таржималар ва унинг ўз қаламига мансуб шеърлар, ҳикоялар тўпламларидан иборат 90 га яқин китоб яратди. Ш. таржимон сифатида ўнлаб шарқ шоирлари асарларининг ўзбек халқи маънавий мулкига айланишига улкан ҳисса қўшди. Хусусан, Фирдавсий «Шоҳнома»сининг 3 ж.ли янги таржимаси ва нашри (1975—79) бевосита Ш.нинг раҳбарлиги ва иштирокида амалга оширилди. У ҳинд, араб, рус. озарбайжон, тожик, туркман шоирлари асарларидан ҳам кўплаб намуналарни ўзбек тилига таржима қилган.

Ш. шоир ва ёзувчи сифатида болалар ҳамда катталарга аталган, ахлоқийтаълимий, ижтимоийфалсафий, маърифий ғояларни тарғиб этувчи ўнга яқин шеърий ва насрий асарларини нашр эттирган. Фирдавсий номидаги халқаро мукофот лауреати (1973), «Элюрт ҳурмати» ордени билан мукофотланган (1998).

Ас: Форс-тожик адабиёти классиклари ижодида гуманизм, Т., 1968; Хазиналар жилоси, Т., 1981; Одамийлик иншоси, Т., 1984; Шоҳ китоб ва унинг муаллифи, Т.. 1992; Фидоийлар ва рубоийлар, Т., 2003; Форс шеъриятининг шакллари, Т., 2004.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.