Şojalilovlar
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 184-b. — ziyouz.com
Şojalilovlar — aka-uka xonanda va sozandalar, özbek an'anaviy ijroçiligiga katta hissa qöşgan san'atkorlar. Şojalilov Şoqosim (1909.9.9 — Toşkent — 1984.9.7) — xonanda va sozanda (tanbur), Özbekiston xalq hofizi (1950). Toşkent musiqa texnikumini tugatgan (1927), Özbekiston radiosining xalq çolğulari ansamblida sozanda va xonanda (1930—73). Şojalilov Şoolim (1921.21.5 Toşkent 1989.29.9) hofiz va sozanda (tanbur, dutor). Özbekiston radiosining xalq çolğulari ansamblida xonanda (1942—53). Şojalilov Şoakbar (1926.3.2 — Toşkent —1987.3.9) — hofiz va sozanda (tanbur, tor). Ş. san'atkorlar oilasidan bölib, otasi Şojalil hofiz, amakisi Ş.Şoumarov, toğasi Töyçi hofiz, şuningdek, Yu.Rajabiy, A.Vahobov, A.Haydarov, J.Sultonov, Domla Halim va boşqalardan maqom, aşula va çolğu yöllarini özlaştirganlar. Ş. lirik, diapazoni keng ovoz sohiblari bölib, hamnafaslik ijro uslubida öziga xos samimiylik va şiradorlikka erişgan. Ş.ning aşula va maqom yöllarini talqin etilişi ovozlar va jörnavoz sozlar hamohangligi, jumlalarning maromiga yetkazib aytilişi, milliy xonandalik an'analariga xos bölgan sayqal va qoçirimlardan mohirona foydalaniş, joziba va jöşqinlik, mumtoz ijro uslubi bilan ajralib turadi. Repertuaridan FarğonaToşkent maqom yöllari («Bayot», «Çorgoh», «Uşşoq», «GulyorŞahnoz», «Toşkent Iroği»), aşula («Köça boği — 12», «Ilğor», «Girya», «Suvora», «Munojot», «Eşvoy», «Naylaram») va yalla («Fiğondur», «Hajringda», «Jonon jamoling») örin olgan. Ş. ijro etgan maqom va aşula yöllari Özbekiston teleradiokompaniyasi fonotekasiga, bir neça gramplastinkaga yozilgan.
Rustam Abdullayev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШОЖАЛИЛОВЛАР — ака-ука хонанда ва созандалар, ўзбек анъанавий ижрочилигига катта ҳисса қўшган санъаткорлар. Шожалилов Шоқосим (1909.9.9 — Тошкент — 1984.9.7) — хонанда ва созанда (танбур), Ўзбекистон халқ ҳофизи (1950). Тошкент мусиқа техникумини тугатган (1927), Ўзбекистон радиосининг халқ чолғулари ансамблида созанда ва хонанда (1930—73). Шожалилов Шоолим (1921.21.5 Тошкент 1989.29.9) ҳофиз ва созанда (танбур, дутор). Ўзбекистон радиосининг халқ чолғулари ансамблида хонанда (1942—53). Шожалилов Шоакбар (1926.3.2 — Тошкент —1987.3.9) — ҳофиз ва созанда (танбур, тор). Ш. санъаткорлар оиласидан бўлиб, отаси Шожалил ҳофиз, амакиси Ш.Шоумаров, тоғаси Тўйчи ҳофиз, шунингдек, Ю.Ражабий, А.Ваҳобов, А.Ҳайдаров, Ж.Султонов, Домла Ҳалим ва бошқалардан мақом, ашула ва чолғу йўлларини ўзлаштирганлар. Ш. лирик, диапазони кенг овоз соҳиблари бўлиб, ҳамнафаслик ижро услубида ўзига хос самимийлик ва ширадорликка эришган. Ш.нинг ашула ва мақом йўлларини талқин этилиши овозлар ва жўрнавоз созлар ҳамоҳанглиги, жумлаларнинг маромига етказиб айтилиши, миллий хонандалик анъаналарига хос бўлган сайқал ва қочиримлардан моҳирона фойдаланиш, жозиба ва жўшқинлик, мумтоз ижро услуби билан ажралиб туради. Репертуаридан ФарғонаТошкент мақом йўллари («Баёт», «Чоргоҳ», «Ушшоқ», «ГулёрШаҳноз», «Тошкент Ироғи»), ашула («Кўча боғи — 12», «Илғор», «Гиря», «Сувора», «Муножот», «Эшвой», «Найларам») ва ялла («Фиғондур», «Ҳажрингда», «Жонон жамолинг») ўрин олган. Ш. ижро этган мақом ва ашула йўллари Ўзбекистон телерадиокомпанияси фонотекасига, бир неча грампластинкага ёзилган.
Рустам Абдуллаев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.