Şolikorlik instituti
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 190–191-b. — ziyouz.com
Şolikorlik instituti ŞOLIKORLIK INSTITUTI, Özbekiston şolikorlik ilmiy tadqiqot instituti — Örta Osiyoda şoliçilik sohasidagi yirik ilmiy markaz. Özbekiston Qişloq va suv xöjaligi vazirligi huzuridagi Qişloq xöjaligi ilmiyi.ç. markazi tarkibida. Dastlab R.R.Şreder nomidagi Turkiston qişloq xöjaligi tajriba stansiyasi şoliçilik bölimi (1926), 1932 yildan Özbekiston şoliçilik tajriba styasi (UzROS), 1958 yildan SoyuzNIXIning şoli va boşqalar suğoriladigan don ekinlari bölimi, 1967 yil dek.dan Özbekiston şolikorlik ilmiy tekşiriş instituti. Toşkent viloyati Örta Çirçiq tumanidagi Avangard posyolkasida joylaşgan. Intda 2 bölim (seleksiya va agrotexnika), 7 lab. (uruğçilik; ösimliklarni himoya qiliş; agrokimyo; ösimliklar fiziologiyasi va biokimyosi; iqtisodiyot; dukkakli don ekinlari; mexanizatsiya), Qoraqalpoğiston (1967), Andijon (1994) filiallari, Xorazm tayanç punkti (1997) faoliyat körsatadi. in-t qoşidagi markaziy tajriba xöjaligi 183 ga, Andijon filiali 41,1 ga, Xorazm tayanç punkti 104,5 ga haydalma yer maydoniga ega. in-t faoliyatining asosiy yönalişlari: şolining kasalliklarga çidamli, mintaqalarning tuproq, iqlim şaroitlariga mos keladigan, sifatli guruç beradigan serhosil (65— 90 s/ ga) nav va duragaylarini yaratiş; şoli uruğçiligining ilmiy asoslarini işlab çiqiş; şoli yetiştirişning ilğor texnologiyasini yaratiş va amaliyotga tatbiq qiliş; şoli kasalliklari va zararkunandalarga, begona ötlarga qarşi kuraş çoratadbirlarining ekologik toza usullarini işlab çiqiş; şoliçilikni mexanizatsiyalaş; dukkakli don ekinlari (soya, moş va boşqalar) ning serhosil, kasalliklarga çidamli, ertapişar navlarini yaratiş va boşqalar Respublikadagi şoli ekadigan xöjaliklarga elita uruğligi yetkazib beradi. in-t olimlari tomonidan şolining UzROS7, UzROS713, UzROS17, Avangard, Nukus2, Qoraqalpoğiston, Lazurnş, Alanga, Tolmas, Istiqlol, Istiqbol, Jayhun, makkajöxorining Kremnistaya1, Özbekiston, qizil sebarganing UzROS73, soyaning Özbekiston1 va Özbekiston2, Döstlik, moşning Radost navlari yaratildi va respublikada r-nlaştirildi. in-t faoliyati X.U. Örmonova, M.P.Sborşçikova, N.I. Kosarev, P. G., Korşenboy, I.I.Uspenskaya, A.Ye.Şin, R.X.Haydarov, U.I.Yormatov, M.T.Kogay, M.M.Saltas, I.A.Somov, U.M.Mullajonov, P.A. Pulina, T.Boboniyozov, T.E.Ishoqov, S.Rixsiyeva, U. Abilbayev, Ğ.N. Rahimov, Z.N.Jumanov va boşqalar olimlarning nomlari bilan boğliq. Intda yaratilgan Nuqus2 şoli navi mualliflari (P.A.Pulina, T.Boboniyozov, S.Rixsiyeva) Beruniy nomidagi Özbekiston Davlat mukofotiga sazovor bölganlar (1989).
Intda ilmiy kutubxona, aspirantura, ilmiy kengaş mavjud. Ilmiy işlar töplami, ilmiy maqolalar naşr etadi.
Ğiyos Rahimov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШОЛИКОРЛИК ИНСТИТУТИ, Ўзбекистон шоликорлик илмий тадқиқот институти — Ўрта Осиёда шоличилик соҳасидаги йирик илмий марказ. Ўзбекистон Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалиги илмийи.ч. маркази таркибида. Дастлаб Р.Р.Шредер номидаги Туркистон қишлоқ хўжалиги тажриба станцияси шоличилик бўлими (1926), 1932 йилдан Ўзбекистон шоличилик тажриба стяси (УзРОС), 1958 йилдан СоюзНИХИнинг шоли ва бошқалар суғориладиган дон экинлари бўлими, 1967 йил дек.дан Ўзбекистон шоликорлик илмий текшириш институти. Тошкент вилояти Ўрта Чирчиқ туманидаги Авангард посёлкасида жойлашган. Интда 2 бўлим (селекция ва агротехника), 7 лаб. (уруғчилик; ўсимликларни ҳимоя қилиш; агрокимё; ўсимликлар физиологияси ва биокимёси; иқтисодиёт; дуккакли дон экинлари; механизация), Қорақалпоғистон (1967), Андижон (1994) филиаллари, Хоразм таянч пункти (1997) фаолият кўрсатади. ин-т қошидаги марказий тажриба хўжалиги 183 га, Андижон филиали 41,1 га, Хоразм таянч пункти 104,5 га ҳайдалма ер майдонига эга. ин-т фаолиятининг асосий йўналишлари: шолининг касалликларга чидамли, минтақаларнинг тупроқ, иқлим шароитларига мос келадиган, сифатли гуруч берадиган серҳосил (65— 90 ц/ га) нав ва дурагайларини яратиш; шоли уруғчилигининг илмий асосларини ишлаб чиқиш; шоли етиштиришнинг илғор технологиясини яратиш ва амалиётга татбиқ қилиш; шоли касалликлари ва зараркунандаларга, бегона ўтларга қарши кураш чоратадбирларининг экологик тоза усулларини ишлаб чиқиш; шоличиликни механизациялаш; дуккакли дон экинлари (соя, мош ва бошқалар) нинг серҳосил, касалликларга чидамли, эртапишар навларини яратиш ва бошқалар Республикадаги шоли экадиган хўжаликларга элита уруғлиги етказиб беради. ин-т олимлари томонидан шолининг УзРОС7, УзРОС713, УзРОС17, Авангард, Нукус2, Қорақалпоғистон, Лазурньш, Аланга, Толмас, Истиқлол, Истиқбол, Жайҳун, маккажўхорининг Кремнистая1, Ўзбекистон, қизил себарганинг УзРОС73, соянинг Ўзбекистон1 ва Ўзбекистон2, Дўстлик, мошнинг Радость навлари яратилди ва республикада р-нлаштирилди. ин-т фаолияти Х.У. Ўрмонова, М.П.Сборшчикова, Н.И. Косарев, П. Г., Коршенбой, И.И.Успенская, А.Е.Шин, Р.Х.Ҳайдаров, У.И.Ёрматов, М.Т.Когай, М.М.Салтас, И.А.Сомов, У.М.Муллажонов, П.А. Пулина, Т.Бобониёзов, Т.Э.Исҳоқов, С.Рихсиева, У. Абилбаев, Ғ.Н. Раҳимов, З.Н.Жуманов ва бошқалар олимларнинг номлари билан боғлиқ. Интда яратилган Нуқус2 шоли нави муаллифлари (П.А.Пулина, Т.Бобониёзов, С.Рихсиева) Беруний номидаги Ўзбекистон Давлат мукофотига сазовор бўлганлар (1989).
Интда илмий кутубхона, аспирантура, илмий кенгаш мавжуд. Илмий ишлар тўплами, илмий мақолалар нашр этади.
Ғиёс Раҳимов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.