Şörob kömir koni
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 259–260-b. — ziyouz.com
Şörob kömir koni - Turkiston toğ tizmasining şim. etagidagi kon. Umumiy mayd. 250—300 km2 bölib, ğarbiy (Qirgiziston hududida) va şarqiy (Tojikiston hududida) qismlarga bölinadi. Ğarbiy qismga Şörob III, Garm va Madigen maydonlari, şarqiy qismga esa Şörob I, Şörob II, Samarqandak maydonlari kiradi. Ş.k.k. geologik jihatdan paleozoy, yura, bör va törtlamçi davr jinslaridan taşkil topgan. Paleozoy jinslari metamorfizmga uçragan slanets va ohaktoşlardan, yura jinslari kulrang giltoş, qumtoş va konglomeratlardan ibbrat. Kömir qatlamlari, asosan, quyi va örta yura yotqiziqlarida joylaşgan. Şörob I maydonida 10 ta qatlam bölib, şundan «v» qatlami qazib oliş mumkin bölgan 3—20 m qalinlikda. Şörob II maydonidagi 27 ta qatlamdan 12 tasi şunday qalinlikka ega. Kömir qatlamlariga eng boy maydon Şörob III bölib, unda 53 ta qatlam bor. Kömir qatlamlarining umumiy qalinligi 123 m. Ş.k.k.ning kömiri — qönğir qömir; oçiq havoda saqlanganda kuçli oksidlanişga moyil bölib, yonib ketiş xususiyatiga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШЎРОБ КЎМИР КОНИ - Туркистон тоғ тизмасининг шим. этагидаги кон. Умумий майд. 250—300 км2 бўлиб, ғарбий (Қиргизистон ҳудудида) ва шарқий (Тожикистон ҳудудида) қисмларга бўлинади. Ғарбий қисмга Шўроб III, Гарм ва Мадиген майдонлари, шарқий қисмга эса Шўроб I, Шўроб II, Самарқандак майдонлари киради. Ш.к.к. геологик жиҳатдан палеозой, юра, бўр ва тўртламчи давр жинсларидан ташкил топган. Палеозой жинслари метаморфизмга учраган сланец ва оҳактошлардан, юра жинслари кулранг гилтош, қумтош ва конгломератлардан иббрат. Кўмир қатламлари, асосан, қуйи ва ўрта юра ётқизиқларида жойлашган. Шўроб I майдонида 10 та қатлам бўлиб, шундан «в» қатлами қазиб олиш мумкин бўлган 3—20 м қалинликда. Шўроб II майдонидаги 27 та қатламдан 12 таси шундай қалинликка эга. Кўмир қатламларига энг бой майдон Шўроб III бўлиб, унда 53 та қатлам бор. Кўмир қатламларининг умумий қалинлиги 123 м. Ш.к.к.нинг кўмири — қўнғир қўмир; очиқ ҳавода сақланганда кучли оксидланишга мойил бўлиб, ёниб кетиш хусусиятига эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.