Şörtan gaz-kondensat koni
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 263–264-b. — ziyouz.com
Şörtan gaz-kondensat koni — Qaşqadaryo viloyatidagi kon. Qarşi şahridan 40 km jan.şarqda. 1974 yilda oçilgan. Çorjöy tektonik poğonasiga tegişli Beşkent egilmasida braxiantiklinal körinişidagi Şörtan strukturasida joylaşgan. Yuqori yura davrining kelloveyoksford yotqiziqlari mahsuldor hisoblanadi. Gazkondensat 15NR, 15R va 15PR gorizontlarida oçilgan. Gorizontlar kulrang ohaktoşlardan hamda ziçlaşgan, darzli, dolomitlaşgan ohaktoşlardan iborat, qalinligi 316—542 m. Gazli qismining foydali qalinligi 118 m. Gaz uyumidan yuqorida joylaşgan qalinligi 341—546 m bölgan kimerijtiton tuz jinslari regional qopqoq vazifasini ötaydi. Mahsuldor qatlam 2735—3170 m çuqurlikda yotadi. Suv tarkibi xlorkalsiyli, minerallaşganligi 122,1 — 129,0 g/l. 1999 yilgaça olingan tabiiy gaz miqdori 245,2 mlrd. m3, gaz kondensati 12,4 mln. t. Kondagi gazda etan miqdori yuqori, gazni qayta işlab, bu qimmatbaho elementni ajratib oliş maqsadga muvofiq. Etan polimer, kauçuk, böyoq va doridarmonlar olişda asosiy xom aşyo hisoblanadi. Şörtan gazidan ajratib olingan etanni qayta işlab, polietilen oliş maqsadida Şörtan gazkimyo majmuasi bunyod etildi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШЎРТАН ГАЗ-КОНДЕНСАТ КОНИ — Қашқадарё вилоятидаги кон. Қарши шаҳридан 40 км жан.шарқда. 1974 йилда очилган. Чоржўй тектоник поғонасига тегишли Бешкент эгилмасида брахиантиклиналь кўринишидаги Шўртан структурасида жойлашган. Юқори юра даврининг келловейоксфорд ётқизиқлари маҳсулдор ҳисобланади. Газконденсат 15НР, 15Р ва 15ПР горизонтларида очилган. Горизонтлар кулранг оҳактошлардан ҳамда зичлашган, дарзли, доломитлашган оҳактошлардан иборат, қалинлиги 316—542 м. Газли қисмининг фойдали қалинлиги 118 м. Газ уюмидан юқорида жойлашган қалинлиги 341—546 м бўлган кимерижтитон туз жинслари регионал қопқоқ вазифасини ўтайди. Маҳсулдор қатлам 2735—3170 м чуқурликда ётади. Сув таркиби хлоркальцийли, минераллашганлиги 122,1 — 129,0 г/л. 1999 йилгача олинган табиий газ миқдори 245,2 млрд. м3, газ конденсати 12,4 млн. т. Кондаги газда этан миқдори юқори, газни қайта ишлаб, бу қимматбаҳо элементни ажратиб олиш мақсадга мувофиқ. Этан полимер, каучук, бўёқ ва доридармонлар олишда асосий хом ашё ҳисобланади. Шўртан газидан ажратиб олинган этанни қайта ишлаб, полиэтилен олиш мақсадида Шўртан газкимё мажмуаси бунёд этилди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.