Şörtepa
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 262–263-b. — ziyouz.com
Şörtepa — örta asrlar (78, qisman 10—12 va 15alar)ga mansub arxeologik yodgorlik, köşkli qişloq xarobasi. Toşkentning şim.şarqiy qismida, Qorasuv anhoridan Tovkat ariği boş olğan yerda joylaşgan. Bal. 7 m li köşk va unga tutaşgan qişloq xarobasining bir qismi saqlangan. 1887 yil N. P. Ostroumov tomonidan qayd etilib, qazişlar ötkazilgan. 1949 yilda I. Baişev va V. M. Masson kuzatişlar olib borgan. 1968 yil Toşkent arxeologiya ekspeditsiyasi Ş.da olib borgan qazişlari tufayli 7—8-asrlarga mansub moddiymadaniyat aşyolari bilan bir qatorda köşkning me'moriy va quriliş jihatlari aniqlangan. Ş. 8-asr boşlarida arab xalifaligi istilosi natijasida vayron bölib, ança vaqt xaroba holida yotgan. 10—12-asrlar va 15-asrda Ş.da hayot qisqa vaqt tiklangan. 1865 yil 9 may kuni Ş.da Toşkent mudofaaçilari bilan general Çernyayev boşliq rus qöşinlari örtasida qattiq jang bölgan. Toşkentlik muarrix Muhammad Solih «Tarixi jadidai Toşkand» nomli asarida bu jang haqida mufassal bayon qilgan.
Ad.: Buryakov Yu.F., Kasnmov M. R., Rostovsev O.M., Arxeologiçeskiye pamyatniki Taşkentskoy oblasti, T., 1973; Örinboyev A., Böriyev O., Toşkent Muhammad Solih tavsifida, T., 1983.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШЎРТЕПА — ўрта асрлар (78, қисман 10—12 ва 15алар)га мансуб археологик ёдгорлик, кўшкли қишлоқ харобаси. Тошкентнинг шим.шарқий қисмида, Қорасув анҳоридан Товкат ариғи бош олған ерда жойлашган. Бал. 7 м ли кўшк ва унга туташган қишлоқ харобасининг бир қисми сақланган. 1887 йил Н. П. Остроумов томонидан қайд этилиб, қазишлар ўтказилган. 1949 йилда И. Баишев ва В. М. Массон кузатишлар олиб борган. 1968 йил Тошкент археология экспедицияси Ш.да олиб борган қазишлари туфайли 7—8-асрларга мансуб моддиймаданият ашёлари билан бир қаторда кўшкнинг меъморий ва қурилиш жиҳатлари аниқланган. Ш. 8-аср бошларида араб халифалиги истилоси натижасида вайрон бўлиб, анча вақт хароба ҳолида ётган. 10—12-асрлар ва 15-асрда Ш.да ҳаёт қисқа вақт тикланган. 1865 йил 9 май куни Ш.да Тошкент мудофаачилари билан генерал Черняев бошлиқ рус қўшинлари ўртасида қаттиқ жанг бўлган. Тошкентлик муаррих Муҳаммад Солиҳ «Тарихи жадидаи Тошканд» номли асарида бу жанг ҳақида муфассал баён қилган.
Ад.: Буряков Ю.Ф., Каснмов М. Р., Ростовцев О.М., Археологические памятники Ташкентской области, Т., 1973; Ўринбоев А., Бўриев О., Тошкент Муҳаммад Солиҳ тавсифида, Т., 1983.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.