Şortgorn qoramol zoti
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 199-b. — ziyouz.com
Şortgorn qoramol zoti (ing — kalta şoxli) — göşt va sutgöşt uçun boqiladigan zot. 18-asrda Buyuk Britaniyada çiqarilgan. Ş.q.z.ning birinçi naslçilik kitobi 1822 yilda çop etilgan. Ş.q.z. köpgina Yevropa mamlakatlarida, Şim. va Janubiy Amerika, Avstraliya, Yangi Zelandiyadatarqalgan. 19-asrda Rossiyaga keltirilgan. Göşti uçun boqiladigan mollarning tana tuzilişi ixçam, gavdasi keng, baland, boşi kiçikroq, oyoqlari kalta va baquvvat, böyni kalta. Ş.q.z.ning tusi, asosan, qizil, oq, qizilola, çavkar va boşqalar tuslilari ham uçraydi. Göşt yönalişidagi sigirlar vazni 600—650 kg, buqalariniki 900—1000 kg, ayrimlariniki 1300 kg. Söyim çiqimi 65— 72%. Sigirlarning sutdorligi (buzoq emadigan sut miqdori) 1800—2000 kg. Sutgöşt yönalişidagi sigirlarning sut soğimi 4000—4500 kg, yoğliligi 3,7—3,9%. Ş.q.z. Özbekistonga sof holida keltirilmagan, lekin uni çatiştiriş natijasida yaratilgan santagertruda qoramol zoti 1967 yilda olib kelinib, Jizzax viloyatining «Baxmal» xöjaligida naslçilik fermasi taşkil etilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШОРТГОРН ҚОРАМОЛ ЗОТИ (инг — калта шохли) — гўшт ва сутгўшт учун боқиладиган зот. 18-асрда Буюк Британияда чиқарилган. Ш.қ.з.нинг биринчи наслчилик китоби 1822 йилда чоп этилган. Ш.қ.з. кўпгина Европа мамлакатларида, Шим. ва Жанубий Америка, Австралия, Янги Зеландиядатарқалган. 19-асрда Россияга келтирилган. Гўшти учун боқиладиган молларнинг тана тузилиши ихчам, гавдаси кенг, баланд, боши кичикроқ, оёқлари калта ва бақувват, бўйни калта. Ш.қ.з.нинг туси, асосан, қизил, оқ, қизилола, чавкар ва бошқалар туслилари ҳам учрайди. Гўшт йўналишидаги сигирлар вазни 600—650 кг, буқалариники 900—1000 кг, айримлариники 1300 кг. Сўйим чиқими 65— 72%. Сигирларнинг сутдорлиги (бузоқ эмадиган сут миқдори) 1800—2000 кг. Сутгўшт йўналишидаги сигирларнинг сут соғими 4000—4500 кг, ёғлилиги 3,7—3,9%. Ш.қ.з. Ўзбекистонга соф ҳолида келтирилмаган, лекин уни чатиштириш натижасида яратилган сантагертруда қорамол зоти 1967 йилда олиб келиниб, Жиззах вилоятининг «Бахмал» хўжалигида наслчилик фермаси ташкил этилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.