Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Şou Jorj Bernard

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 203–204-b. — ziyouz.com

    Şou Jorj Bernard (1856.26.7, Dublin 1950.2.11, EyotSentLorens) — ingliz yozuvçisi, dramaturg. 1871 yilda diniy maktabni tugatgaç, birmunça vaqt ruhoniy bölib işlagan. 1876 yilda Londonga köçib borib, jurnalistika va badiiy ijod bilan şugullangan. Dastlabki romanlari — «Misi çiqqan nikoh», «Artist sevgisi», «Keşel Bayronning kasbkori», «Havaskor sotsialist» 1881— 83 yillar çop etilgan.

    Ş.ning «Tul xonadonlari» (1882), «Yurakxör» (1883), «Uorren xonimning kasbkori», (1884) ilk pyesalari sahna yuzini köra olmagan. Şu bois muallif ularni «Yoqimsiz pyesalar» (1898) nomi bilan naşr etgan. Şundan söng Ş.ning «Yoqimli pyesalar» («Qurol va inson». «Kandid», 1894; «Taqdir arzandasi», «Yaşasak — körarmiz», 1895) hamda «Puritanlar uçun uçta pyesa» («Şaytonning şogirdi», 1896—97; «Sezar va Kleopatra», 1898; «Kapitan Brasbund ning murojaati» e'lon qilingan. Uşbu pyesalarni yaratiş jarayonida Ş.ning dramaturgik metodi uzilkesil şakllangan va u «ğoyalar dramasi» sifatida şuhrat qozongan zamonaviy dramaturgiyaning asosçilaridan biri bölib qolgan. Jahon dramaturgiya tarixiga sermahsul dramaturglardan biri sifatida kirgan Ş. 30 dan ziyod sahna asarlarini yaratgan.

    Ş.ning «Pigmalion» (1913), «Yuraklar vayron bölayotgan xonadon» (191319), «Olma ortgan arava» (1919), «Mafusail sari orqaga» (1918—20), «Avliyo Ioanna» (1923), «Yomon bölsa ham, haqiqat» (1931), «Millioner ayol» (1936), «Jeneva» (1938), «Yaxşi qirol Karlning oltin kunlarida» (1939) kabi asarlari rangbarang mavzularga, turli janr körinişlariga ega bölib, unda tarix va jamiyatda röy bergan voqealar yangiça talqin etilgan, jamiyatda sodir bölayotgan özgarişlarni turli nuqtai nazardan körsatişga qaratilgan. Ş.ning gumanizm ğoyalari bilan suğorilgan dramaturgiyasi 20-asr adabiyotida muhim voqea bölgan, jahon dramaturgiyasi va teatrining keyingi taraqqiyetiga katta turtki bergan. Nobel mukofoti laureati (1925). Ayrim pyesalari özbek tiliga tarjima qilingan.

    As: Polnoye sobraniye pyes. t. 1—6, L., 1978-80.

    Ad.: Pirsoi X., Bernard Şou. M., 1972; Balaşov P., Xudojestvsnniy mir Bernarda-Şou, M.. 1982.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ШОУ Жорж Бернард (1856.26.7, Дублин 1950.2.11, ЭйотСентЛоренс) — инглиз ёзувчиси, драматург. 1871 йилда диний мактабни тугатгач, бирмунча вақт руҳоний бўлиб ишлаган. 1876 йилда Лондонга кўчиб бориб, журналистика ва бадиий ижод билан шугулланган. Дастлабки романлари — «Миси чиққан никоҳ», «Артист севгиси», «Кэшел Байроннинг касбкори», «Ҳаваскор социалист» 1881— 83 йиллар чоп этилган.

    Ш.нинг «Тул хонадонлари» (1882), «Юракхўр» (1883), «Уоррен хонимнинг касбкори», (1884) илк пьесалари саҳна юзини кўра олмаган. Шу боис муаллиф уларни «Ёқимсиз пьесалар» (1898) номи билан нашр этган. Шундан сўнг Ш.нинг «Ёқимли пьесалар» («Қурол ва инсон». «Кандид», 1894; «Тақдир арзандаси», «Яшасак — кўрармиз», 1895) ҳамда «Пуританлар учун учта пьеса» («Шайтоннинг шогирди», 1896—97; «Цезарь ва Клеопатра», 1898; «Капитан Брасбунд нинг мурожаати» эълон қилинган. Ушбу пьесаларни яратиш жараёнида Ш.нинг драматургик методи узилкесил шаклланган ва у «ғоялар драмаси» сифатида шуҳрат қозонган замонавий драматургиянинг асосчиларидан бири бўлиб қолган. Жаҳон драматургия тарихига сермаҳсул драматурглардан бири сифатида кирган Ш. 30 дан зиёд саҳна асарларини яратган.

    Ш.нинг «Пигмалион» (1913), «Юраклар вайрон бўлаётган хонадон» (191319), «Олма ортган арава» (1919), «Мафусаил сари орқага» (1918—20), «Авлиё Иоанна» (1923), «Ёмон бўлса ҳам, ҳақиқат» (1931), «Миллионер аёл» (1936), «Женева» (1938), «Яхши қирол Карлнинг олтин кунларида» (1939) каби асарлари рангбаранг мавзуларга, турли жанр кўринишларига эга бўлиб, унда тарих ва жамиятда рўй берган воқеалар янгича талқин этилган, жамиятда содир бўлаётган ўзгаришларни турли нуқтаи назардан кўрсатишга қаратилган. Ш.нинг гуманизм ғоялари билан суғорилган драматургияси 20-аср адабиётида муҳим воқеа бўлган, жаҳон драматургияси ва театрининг кейинги тараққиетига катта туртки берган. Нобель мукофоти лауреати (1925). Айрим пьесалари ўзбек тилига таржима қилинган.

    Ас: Полное собрание пьес. т. 1—6, Л., 1978-80.

    Ад.: Пирсои X., Бернард Шоу. М., 1972; Балашов П., Художествснный мир Бернарда-Шоу, М.. 1982.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.