Şoyigul
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 185-b. — ziyouz.com
Şoyigul (Sappa) — şoyiguldoşlarga mansub köp yillik ösimliklar turkumi; manzarali ösimlik. Osiyo va Amerikaning subtropik mintaqalarida keng tarqalgan. 50 dan ortiq turi ma'lum. 1000 dan ortiq navi çiqarilgan. Özbekistonda boğ Ş.ivahind Ş.i köproq östiriladi. Böyi 0,5—2 m, poyasi tik, yon şoxlari yöq. Barglari yirik, yassi yumaloq, uz. 30—35 sm, kengligi 13—15 sm, asosi poyaga öralib qin hosil qiladi, rangi yaşil, qizğişmalla rang. Poyaning har 10—15 sm da bittadan barg ösib çiqadi. Gullari qizil, puşti, sariq, oq, gultojbarglari yirik, poya uçida rövaksimon töpgul hosil qiladi. Iyun—sent.da gullab mevalaydi. Mevasi kösakça. Ş. ildiz tuganagini böliş yöli bilan köpaytiriladi. Keç kuzda iddiz tuganagi kavlab olinadi va quritilib, issiqroq joyda saqlanadi. Erta bahorda ekiladi. Tuganagi tarkibida kraxmal bor. Boğxiyobonlar, gulzorlarga, hovlilarga ekiladi. Özbekistonda Krouz va Luiza fon Retitor navlari 1997 yildan barça viloyatlar uçun r-nlaştirilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШОЙИГУЛ (Саппа) — шойигулдошларга мансуб кўп йиллик ўсимликлар туркуми; манзарали ўсимлик. Осиё ва Американинг субтропик минтақаларида кенг тарқалган. 50 дан ортиқ тури маълум. 1000 дан ортиқ нави чиқарилган. Ўзбекистонда боғ Ш.иваҳинд Ш.и кўпроқ ўстирилади. Бўйи 0,5—2 м, пояси тик, ён шохлари йўқ. Барглари йирик, ясси юмалоқ, уз. 30—35 см, кенглиги 13—15 см, асоси пояга ўралиб қин ҳосил қилади, ранги яшил, қизғишмалла ранг. Поянинг ҳар 10—15 см да биттадан барг ўсиб чиқади. Гуллари қизил, пушти, сариқ, оқ, гултожбарглари йирик, поя учида рўваксимон тўпгул ҳосил қилади. Июнь—сент.да гуллаб мевалайди. Меваси кўсакча. Ш. илдиз туганагини бўлиш йўли билан кўпайтирилади. Кеч кузда иддиз туганаги кавлаб олинади ва қуритилиб, иссиқроқ жойда сақланади. Эрта баҳорда экилади. Туганаги таркибида крахмал бор. Боғхиёбонлар, гулзорларга, ҳовлиларга экилади. Ўзбекистонда Кроуз ва Луиза фон Ретитор навлари 1997 йилдан барча вилоятлар учун р-нлаштирилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.