Şpanka
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 221–222-b. — ziyouz.com
Şpanka (Segayaiv ui1§ap8) — ra'nodoşlar oilasi olça turkumiga mansub oddiy olça (olivoli) navi. Xalq seleksiyasi yöli bilan çiqarilgan. Özbekistonda, şuningdek, Moldaviya, Ukraina, Gruziyada tarqalgan. Daraxti kuçli ösadi, şoxşabbasi keng. Barglari ellipssimon, gullarining rangi oq, xuşböy, mart oxiri — apr. boşlarida gullaydi, çetdan çanglanadi. Mevasi yirik (5 g), dumaloq, yaltiroq, töqqizil , pösti yupqa, eti mayin, sersuv, şirinnordon. Tarkibida S, V , V vitaminla-
2 9 ri, qand, oşlovçi moddalar bor.
May — iyunda pişib yetiladi. Ekilganidan keyin 3—4yili hosilga kiradi. 7—8 yoşida har bir daraxti 25— 30 kg gaça hosil beradi. Ş., asosan, yovvoyi olçaga payvand qilinib köpaytiriladi. Mevasi yangiligida yeyiladi, konservalar — murabbo, kompot, şarbat va boşqalar tayyorlanadi. Kasalliklarga va zararkunandalarga hamda sovuqqa çidamli. Ş. yetarli darajada suğorilmaganda qalqondorlardan zararlanişi mumkin. Uzbekistonning barça viloyatlarida östiriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШПАНКА (Сегаяив уи1§ап8) — раънодошлар оиласи олча туркумига мансуб оддий олча (оливоли) нави. Халқ селекцияси йўли билан чиқарилган. Ўзбекистонда, шунингдек, Молдавия, Украина, Грузияда тарқалган. Дарахти кучли ўсади, шохшаббаси кенг. Барглари эллипссимон, гулларининг ранги оқ, хушбўй, март охири — апр. бошларида гуллайди, четдан чангланади. Меваси йирик (5 г), думалоқ, ялтироқ, тўққизил , пўсти юпқа, эти майин, серсув, шириннордон. Таркибида С, В , В витаминла-
2 9 ри, қанд, ошловчи моддалар бор.
Май — июнда пишиб етилади. Экилганидан кейин 3—4йили ҳосилга киради. 7—8 ёшида ҳар бир дарахти 25— 30 кг гача ҳосил беради. Ш., асосан, ёввойи олчага пайванд қилиниб кўпайтирилади. Меваси янгилигида ейилади, консервалар — мураббо, компот, шарбат ва бошқалар тайёрланади. Касалликларга ва зараркунандаларга ҳамда совуққа чидамли. Ш. етарли даражада суғорилмаганда қалқондорлардан зарарланиши мумкин. Узбекистоннинг барча вилоятларида ўстирилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.