Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ştok

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 235-b. — ziyouz.com

    Ştok (nem. tayoq) — nisbatan kiçik (maydoni 200 km2 dan katta bölmagan) intruziv jism şakli. Toğ jinslari yoki foydali qazilmalarning silindr, tomçisimon yoki izometrik şakllardagi yirik massasi. Köndalang ölçami bir neça m dan bir neça km gaça, uzun öqi böyiça bir neça km ga yetadi. Paydo böliş şaroitlariga köra tektonik, magmatik va metasomatik Ş.lar farklanadi. Te kto nik Ş. tektonik deformatsiya vaqtida toğ jinslari plastik moddalarining siqilişi natijasida hosil böladi. Magmatik Ş. magmatikeritmaning boşqa jinslar örniga kirib qolişidan paydo böladi. Metasomatik Ş. toğ jinslarining Yer pöstida aylanib yurgan yssiq gidrotermal eritmalardan ajralib çiqadigan mineral moddalar bilan örin almaşişidan vujudga keladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ШТОК (нем. таёқ) — нисбатан кичик (майдони 200 км2 дан катта бўлмаган) интрузив жисм шакли. Тоғ жинслари ёки фойдали қазилмаларнинг цилиндр, томчисимон ёки изометрик шакллардаги йирик массаси. Кўндаланг ўлчами бир неча м дан бир неча км гача, узун ўқи бўйича бир неча км га етади. Пайдо бўлиш шароитларига кўра тектоник, магматик ва метасоматик Ш.лар фаркланади. Те кто ник Ш. тектоник деформация вақтида тоғ жинслари пластик моддаларининг сиқилиши натижасида ҳосил бўлади. Магматик Ш. магматикэритманинг бошқа жинслар ўрнига кириб қолишидан пайдо бўлади. Метасоматик Ш. тоғ жинсларининг Ер пўстида айланиб юрган йссиқ гидротермал эритмалардан ажралиб чиқадиган минерал моддалар билан ўрин алмашишидан вужудга келади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.