Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Şuğnon tizmasi

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 250-b. — ziyouz.com

    Şuğnon tizmasi - Ğarbiy Pomirdagi toğ tizmasi. Tojikiston hududida. Ğunt va Şohdara daryolari oraliğida. Tizma ğarbdan şarqqa 100 km ga çözilgan. Suvayirğiç qismi qoyali, ba'zi joylari abadiy qor va muzliklar bilan qoplangan. Muzliklarning umumiy mayd. 150 km2 ga yaqin. Eng baland joyi — Qoyali çöqqisi (5707 m). Bundan taşqari, Şavaş, Jerani, Yaxça, Zarkaz çöqqilari, Nimosdara, Dözahsara dovonlari bor. Ş.t. granit, gneys, kristalli slanetslardan tuzilgan. Yon bağirlari tik, qoyali; şuvoq, şöra, çalov, betaga va boşqalar ösimliklar ösadi. Yon bağirlarida köllar (Turintaygun, Dirimköl, Rivaköl va boşqalar) bor. Qişi uzoq, sovuq; yozi qisqa, salqin. Daryo vodiylarida tol, terak, qayin, arça; quyi qismlarida mevali daraxtlar ösadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ШУҒНОН ТИЗМАСИ - Ғарбий Помирдаги тоғ тизмаси. Тожикистон ҳудудида. Ғунт ва Шоҳдара дарёлари оралиғида. Тизма ғарбдан шарққа 100 км га чўзилган. Сувайирғич қисми қояли, баъзи жойлари абадий қор ва музликлар билан қопланган. Музликларнинг умумий майд. 150 км2 га яқин. Энг баланд жойи — Қояли чўққиси (5707 м). Бундан ташқари, Шаваш, Жерани, Яхча, Зарказ чўққилари, Нимосдара, Дўзаҳцара довонлари бор. Ш.т. гранит, гнейс, кристалли сланецлардан тузилган. Ён бағирлари тик, қояли; шувоқ, шўра, чалов, бетага ва бошқалар ўсимликлар ўсади. Ён бағирларида кўллар (Туринтайгун, Диримкўл, Ривакўл ва бошқалар) бор. Қиши узоқ, совуқ; ёзи қисқа, салқин. Дарё водийларида тол, терак, қайин, арча; қуйи қисмларида мевали дарахтлар ўсади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.