Şukur Tolipoviç Tolipov
Manba: ÖzME, 8-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 477–478-b. — ziyouz.com
Tolipov Şukur Tolipoviç (1908.5.1, Yangiyöl, Toşkent viloyati — 1990.28.5, Toşkent) — kimyogar olim. Qozoğiston FA akad. (1967 y.dan) Özbekistonda xizmat körsatgan fan va texnika arbobi (1950), kimyo fanlari dri (1948), prof. (1949). Örta Osiyo untini tugatgan (1935), şu untda kafedra mudiri (1938 y.dan), dekan (1949 y.dan). Uruş qatnaşçisi (1941 — 45). Ayni vaqtda 1967 y.dan Çimkentdagi Qozoğiston kimyotexnologiya intida ilmiy maslahatçi.
Asosiy ilmiy tadqiqotlari nodir va tarqoq elementlarning analitik kimyosiga oid. Ftoridlar va turli organik reaktivlardan foydalanib, analiz qiliş usullarini taklif etgan. Organik reagentlar sifatida tabiiy birikmalar (anabazin, gossipol, papaverin, pilokarpin va b.) va ularning sintetik hosilalarini örgangan. Nodir elementlar va biologik faol birikmalarni aniklaşning fotometrik, kompleksonometrik, lyuminessent va elektrokimyoviy usullarini işlab çiqqan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ТОЛИПОВ Шукур Толипович (1908.5.1, Янгийўл, Тошкент вилояти — 1990.28.5, Тошкент) — кимёгар олим. Қозоғистон ФА акад. (1967 й.дан) Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби (1950), кимё фанлари дри (1948), проф. (1949). Ўрта Осиё унтини тугатган (1935), шу унтда кафедра мудири (1938 й.дан), декан (1949 й.дан). Уруш қатнашчиси (1941 — 45). Айни вақтда 1967 й.дан Чимкентдаги Қозоғистон кимётехнология интида илмий маслаҳатчи.
Асосий илмий тадқиқотлари нодир ва тарқоқ элементларнинг аналитик кимёсига оид. Фторидлар ва турли органик реактивлардан фойдаланиб, анализ қилиш усулларини таклиф этган. Органик реагентлар сифатида табиий бирикмалар (анабазин, госсипол, папаверин, пилокарпин ва б.) ва уларнинг синтетик ҳосилаларини ўрганган. Нодир элементлар ва биологик фаол бирикмаларни аниклашнинг фотометрик, комплексонометрик, люминесцент ва электрокимёвий усулларини ишлаб чиққан.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.