Şulxa
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 244-b. — ziyouz.com
Şulxa (rus. şeluxa — qobiq, pöçoq) — çigitdan moy olişda çiqadigan qöşimça mahsulot; çorva mollari uçun ozuqa. 1 t çigitdan 300 kg atrofida Ş. olinadi. Tarkibida 4—6% oqsil, 2—3% yoğ, 37% azotsiz ekstraktiv moddalar va 43% kletçatka, 0,02% erkin gossipol bor. 1 kg Ş.da 0,21 ozuqa birligi, 10 g oqsil, 1,9 kalsiy va fosfor, 0,02—0,05% zaharli yoki zararli modda böladi. Gidroliz sanoatida 1 t Ş.dan 85 l spirt, 300 kg linolit (quriliş plitalari), 28 kg karbonat angidrid, 20 kg sirka kislota va boşqalar olinadi. Ş. asfaltlangan oçiq maydonlarda bunt holida saqlanadi, saqlaş muddati 6 oydan oşmasligi kerak. Şu muddat ötgaç, uning sifati tekşirib turiladi (q. Yoğmoy sanoati).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШУЛХА (рус. шелуха — қобиқ, пўчоқ) — чигитдан мой олишда чиқадиган қўшимча маҳсулот; чорва моллари учун озуқа. 1 т чигитдан 300 кг атрофида Ш. олинади. Таркибида 4—6% оқсил, 2—3% ёғ, 37% азотсиз экстрактив моддалар ва 43% клетчатка, 0,02% эркин госсипол бор. 1 кг Ш.да 0,21 озуқа бирлиги, 10 г оқсил, 1,9 кальций ва фосфор, 0,02—0,05% заҳарли ёки зарарли модда бўлади. Гидролиз саноатида 1 т Ш.дан 85 л спирт, 300 кг линолит (қурилиш плиталари), 28 кг карбонат ангидрид, 20 кг сирка кислота ва бошқалар олинади. Ш. асфальтланган очиқ майдонларда бунт ҳолида сақланади, сақлаш муддати 6 ойдан ошмаслиги керак. Шу муддат ўтгач, унинг сифати текшириб турилади (қ. Ёғмой саноати).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.