Şuvoq
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 238–239-b. — ziyouz.com
Şuvoq — murakkabguldoşlar oilasiga mansub ösimliklar turkumi. Köp yillik, kamdankam bir yillik. 400 (ba'zi ma'lumotlarga qaraganda 250) turi ma'lum. Örta Osiyo, Qozoğiston va Zakavkazyening çöl va yarim çöl, daştlarida köp uçraydi. Uzbekistonda, asosan, bir yillik Ş. yoki burgan, köp yillik oddiy Ş. yoki ola ermon, aççiq Ş. yoki ermon, sivers şuvoği yoki sassiq alaf, suğd şuvoği, oq Ş. va boşqalar turlari uçraydi.
Bir yillik Ş. (burgan) poyasi tik, yuqori qismi serşox, böyi 30—100 sm, ildizi yöğon, yoğoçsimon. Barglari ketmaket joylaşgan, bandli, patsimon qirqilgan. Poya va barglari tukli, kumuş rangda.
Gullari mayda, sariq yoki qizğişpuşti, rövaksimon töpguli savatçaga töplangan. Mevasi mayda pista. Iyul—avg.da gullab, mevalaydi. Bir tupi 100 mingdan ortiq uruğ beradi. Uruği va ildizpoyasidan köpayadi. Oddiy Ş. (ola ermon) poyasi tik, serşox, yuqori qismi tukli, böyi 50—200 sm, barglari patsimon qirqilgan, yuqori barglari bandsiz, pastdagilari bandli. Gullari rövaksimon, töpguli savatçaga töplangan. Mevasi pista. Suğoriladigan dehqonçilik mintaqalarida begona öt sifatida uçraidi, şuningdek, ariq va yöl çekkalarida, boğ, tokzorlarda ösadi.
Kuraş çoralari: mexanik usulda yöqotiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШУВОҚ — мураккабгулдошлар оиласига мансуб ўсимликлар туркуми. Кўп йиллик, камданкам бир йиллик. 400 (баъзи маълумотларга қараганда 250) тури маълум. Ўрта Осиё, Қозоғистон ва Закавказьенинг чўл ва ярим чўл, даштларида кўп учрайди. Узбекистонда, асосан, бир йиллик Ш. ёки бурган, кўп йиллик оддий Ш. ёки ола эрмон, аччиқ Ш. ёки эрмон, сиверс шувоғи ёки сассиқ алаф, суғд шувоғи, оқ Ш. ва бошқалар турлари учрайди.
Бир йиллик Ш. (бурган) пояси тик, юқори қисми сершох, бўйи 30—100 см, илдизи йўғон, ёғочсимон. Барглари кетмакет жойлашган, бандли, патсимон қирқилган. Поя ва барглари тукли, кумуш рангда.
Гуллари майда, сариқ ёки қизғишпушти, рўваксимон тўпгули саватчага тўпланган. Меваси майда писта. Июль—авг.да гуллаб, мевалайди. Бир тупи 100 мингдан ортиқ уруғ беради. Уруғи ва илдизпоясидан кўпаяди. Оддий Ш. (ола эрмон) пояси тик, сершох, юқори қисми тукли, бўйи 50—200 см, барглари патсимон қирқилган, юқори барглари бандсиз, пастдагилари бандли. Гуллари рўваксимон, тўпгули саватчага тўпланган. Меваси писта. Суғориладиган деҳқончилик минтақаларида бегона ўт сифатида учраиди, шунингдек, ариқ ва йўл чеккаларида, боғ, токзорларда ўсади.
Кураш чоралари: механик усулда йўқотилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.