Şvits qoramol zoti
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 101-b. — ziyouz.com
Şvits qoramol zoti - sut göşt oliş uçun boqiladigan zot. Şveysariyaning toğli hududlarida Şarqdan qadimda keltirilgan kalta şoxli zotlarni uzoq tanlaş yöli bilan çiqarilgan. Tusi qönğir. Ş.q. z.ning sutgöşt, sut, göştsut yönalişidagi xillari bor, sutgöşt beradigan xili tanasining yirikligi, yağrindorligi bilan ajralib turadi. Göştsut yönalişidagi turining yelinlari kiçik, tanasi ixçam. Issiq iqlimli hududlar şaroitiga tez moslaşadi. Buqalarining örtaça vazni 800—1000 kg, sigirlariniki 600-700 kg. Sut soğimi 6000—6500 kg, yoğliligi 4,0—4,1%. Sersut sigirlar 16 t gaça sut beradi. Göştdorligi yuqori, söyim çiqimi 60%. Ş.q.z. köplab mamlakatlarda, jumladan, Fransiya, Italiya, AQŞ, Kanada, Şim. va Janubiy Amerika mamlakatlarida va Afrikada keng tarqalgan.
Rossiyaga 1861 yildan, Özbekistonga 1885 yildan boşlab keltirilgan. 1930 yildan «Savay» (Andijon viloyati), «Ovoşnoy», «Boyovut» (Toşkent viloyati), «Ğallaorol», «Udarnik» (Jizzax viloyati) Ş.q.z. naslçilik z-dlari taşkil etildi. Seleksionerlardan M.I.Samarsev va K.Madaminovlar Özbekistonda Ş.q.z. böyiça seleksiya işlari rivojiga katta hissa quşgan;
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ШВИЦ ҚОРАМОЛ ЗОТИ - сут гўшт олиш учун боқиладиган зот. Швейцариянинг тоғли ҳудудларида Шарқдан қадимда келтирилган калта шохли зотларни узоқ танлаш йўли билан чиқарилган. Туси қўнғир. Ш.қ. з.нинг сутгўшт, сут, гўштсут йўналишидаги хиллари бор, сутгўшт берадиган хили танасининг йириклиги, яғриндорлиги билан ажралиб туради. Гўштсут йўналишидаги турининг елинлари кичик, танаси ихчам. Иссиқ иқлимли ҳудудлар шароитига тез мослашади. Буқаларининг ўртача вазни 800—1000 кг, сигирлариники 600-700 кг. Сут соғими 6000—6500 кг, ёғлилиги 4,0—4,1%. Серсут сигирлар 16 т гача сут беради. Гўштдорлиги юқори, сўйим чиқими 60%. Ш.қ.з. кўплаб мамлакатларда, жумладан, Франция, Италия, АҚШ, Канада, Шим. ва Жанубий Америка мамлакатларида ва Африкада кенг тарқалган.
Россияга 1861 йилдан, Ўзбекистонга 1885 йилдан бошлаб келтирилган. 1930 йилдан «Савай» (Андижон вилояти), «Овошной», «Боёвут» (Тошкент вилояти), «Ғаллаорол», «Ударник» (Жиззах вилояти) Ш.қ.з. наслчилик з-длари ташкил этилди. Селекционерлардан М.И.Самарцев ва К.Мадаминовлар Ўзбекистонда Ш.қ.з. бўйича селекция ишлари ривожига катта ҳисса қушган;
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.