Siçqonlar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 434-b. — ziyouz.com
Siçqonlar (Mus) — siçqonsimonlar oilasiga mansub kemiruvçilar uruği. Gavdasining uz. 12 sm gaça, dumi deyarli gavdasining uz.ga teng. Yer yuzida juda keng tarqalgan, 25 ga yaqin turi bor. Özbekistonda uy siçqoni köp uçraydi; uz. 7—11 sm, dumi 4—10 sm. Tanasining orqa tomonida yungi kulrang, mallarang yoki qum rangida; korni oçiqroq tusda. S.ning dastlabki areali Yevrosiyoning jan. va şim. hududlari; hoz. Yer yuzining barça qismida uçraydi. Uy Si xonadonlar, boğ, poliz, dala va b. joylarda tarqal h gan, 30—40 sm çuqurlikda uya qazib yaşaydi. Ösimlik va hayvon mahsulotlari, xususan, odam iste'mol qiladigan mahsulotlar, q.x. ösimliklari donlari va b. b-n oziklanadi. Uy Si 2 oyda voyaga yetadi, böğozlik davri 18—24 kun, 1 yilda 4—7 marta 5—8 tadan bolalaydi. 1,5—3 yil yaşaydi. S. odam va hayvonlarning bir qança xavfli kasalliklari (ölat, tulyaremiya va b.)ni tarkatadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СИЧҚОНЛАР (Mus) — сичқонсимонлар оиласига мансуб кемирувчилар уруғи. Гавдасининг уз. 12 см гача, думи деярли гавдасининг уз.га тенг. Ер юзида жуда кенг тарқалган, 25 га яқин тури бор. Ўзбекистонда уй сичқони кўп учрайди; уз. 7—11 см, думи 4—10 см. Танасининг орқа томонида юнги кулранг, малларанг ёки қум рангида; корни очиқроқ тусда. С.нинг дастлабки ареали Евросиёнинг жан. ва шим. ҳудудлари; ҳоз. Ер юзининг барча қисмида учрайди. Уй Си хонадонлар, боғ, полиз, дала ва б. жойларда тарқал ҳ ган, 30—40 см чуқурликда уя қазиб яшайди. Ўсимлик ва ҳайвон маҳсулотлари, хусусан, одам истеъмол қиладиган маҳсулотлар, қ.х. ўсимликлари донлари ва б. б-н озикланади. Уй Си 2 ойда вояга етади, бўғозлик даври 18—24 кун, 1 йилда 4—7 марта 5—8 тадан болалайди. 1,5—3 йил яшайди. С. одам ва ҳайвонларнинг бир қанча хавфли касалликлари (ўлат, туляремия ва б.)ни таркатади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.