Siderofil elementlar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 339-b. — ziyouz.com
Siderofil elementlar (yun. sideros — temir va phileo — yoqtiraman) — V.M. Goldşmitning elementlar geokimyoviy tasnifidagi kimyoviy elementlar guruhi. Bularga Ğe oilasi va jami 11 element (So, Ni, Mo, Ru, Rh, Pd, Rd, Re, Os, Ir va Pt) kiritilgan. Siderofil guruhidan taşqari xalkofil, litofil va atmofil elementlar guruxdari ham ajratilgan. Hoz. vaqgda har bir element nafaqat ma'lum bitta, balki turli darajadagi barça geokimyoviy xususiyatlarga ega hisoblanadi. Şundan kelib çiqib qayd etilgan guruhlar qatoriga biofil, gidrofil, neytral (betaraf) galogenofillari köşildi. U yoki bu geokimyoviy xususiyatlarni namoyon bölişi elementning qanday tabiiy şaroitdaligiga boğliqdir. Mac, oltin deyarli barça geokimyoviy xususiyatlarga ega bölib qolmay, balki tubdan farqlanuvçi — siderofildan tortib to atmofil genetik turdagi konsentratsiyalar (yiğilmalar, birikmalar) qosil qiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СИДЕРОФИЛ ЭЛЕМЕНТЛАР (юн. sideros — темир ва phileo — ёқтираман) — В.М. Гольдшмитнинг элементлар геокимёвий таснифидаги кимёвий элементлар гуруҳи. Буларга Ғе оиласи ва жами 11 элемент (Со, Ni, Mo, Ru, Rh, Pd, Rd, Re, Os, Ir ва Pt) киритилган. Сидерофиль гуруҳидан ташқари халькофил, литофил ва атмофил элементлар гурухдари ҳам ажратилган. Ҳоз. вақгда ҳар бир элемент нафақат маълум битта, балки турли даражадаги барча геокимёвий хусусиятларга эга ҳисобланади. Шундан келиб чиқиб қайд этилган гуруҳлар қаторига биофил, гидрофил, нейтрал (бетараф) галогенофиллари кўшилди. У ёки бу геокимёвий хусусиятларни намоён бўлиши элементнинг қандай табиий шароитдалигига боғлиқдир. Mac, олтин деярли барча геокимёвий хусусиятларга эга бўлиб қолмай, балки тубдан фарқланувчи — сидерофилдан тортиб то атмофил генетик турдаги концентрациялар (йиғилмалар, бирикмалар) қосил қилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.