Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Sifat analizi

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 430–431-b. — ziyouz.com

    Sifat analizi — analitik kimyoning asosiy bölimlaridan biri; analiz qilinayotgan modda yoki moddalar aralaşmasidagi elementlar, radikallar, funksional guruxlar va birikmalarni kimyoviy, fizikkimyoviy, fizikaviy aniklaş va identifikatsiyalaş usullari majmui. S.a.ning muhim tavsifli usullari: 1) öziga xoslik (selektivlik) — qidirilayotgan elementni boşqa element iştirokida aniklaş usuli va 2) sezgirlik — nihoyatda oz miqdordagi elementni, ya'ni bir tomçi (0,01—0,03 ml) eritmadagi elementni aniklaş. S.a.ning hoz. usullarida sezgirlik 1 mkg ga boradi. Anorganik moddalarning klassik S.a. «quruq» yoki «höl» usulda olib boriladi. S.a.ning «quruq» usuli bir oz miqdorda bura (tanakor) yoki «fosfor tuzi» (NaN-H4HPO44H2O) qöşib tekşirilayotgan modda kukuni (odatda, metall tuzlari yoki oksidlari) qizdirilganda gaz gorelkasi alangasi rangining özgarişiga va rangli şişasimon qotişmalar hosil bölişiga asoslangan. S.a.ning «höl» usuli makro,«yarim makro», «yarim mikro», mikro va ultramikro usullarga asoslangan (yana q. Ultramikrokimyoviy analiz, Tomçi analiz).

    Suvli eritmalardagi anorganik birikmalarning S.a. ion reaksiyalariga asoslangan. S.a.ning kimyoviy usuli b-n bir qatorda fizikaviy, fizikkimyoviy usullari qam keng qöllanadi. Bu usullar tekşirilayotgan moddalarning optik, elektr, magnit, issiklik, katalitik, adsorbsion va b. xossalarini örganişga asoslangan (q. Spektram analiz, Polyarografiya).

    Ad.: Mirkomilova M., Analitik kimyo, T., 1996.

    Q.: Polyarografiya, Tomçi analiz, Ultramikrokimyoviy analiz

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СИФАТ АНАЛИЗИ — аналитик кимёнинг асосий бўлимларидан бири; анализ қилинаётган модда ёки моддалар аралашмасидаги элементлар, радикаллар, функционал гурухлар ва бирикмаларни кимёвий, физиккимёвий, физикавий аниклаш ва идентификациялаш усуллари мажмуи. С.а.нинг муҳим тавсифли усуллари: 1) ўзига хослик (селективлик) — қидирилаётган элементни бошқа элемент иштирокида аниклаш усули ва 2) сезгирлик — ниҳоятда оз миқдордаги элементни, яъни бир томчи (0,01—0,03 мл) эритмадаги элементни аниклаш. С.а.нинг ҳоз. усулларида сезгирлик 1 мкг га боради. Анорганик моддаларнинг классик С.а. «қуруқ» ёки «ҳўл» усулда олиб борилади. С.а.нинг «қуруқ» усули бир оз миқдорда бура (танакор) ёки «фосфор тузи» (NaN-H4HPO44H2O) қўшиб текширилаётган модда кукуни (одатда, металл тузлари ёки оксидлари) қиздирилганда газ горелкаси алангаси рангининг ўзгаришига ва рангли шишасимон қотишмалар ҳосил бўлишига асосланган. С.а.нинг «ҳўл» усули макро,«ярим макро», «ярим микро», микро ва ультрамикро усулларга асосланган (яна қ. Ультрамикрокимёвий анализ, Томчи анализ).

    Сувли эритмалардаги анорганик бирикмаларнинг С.а. ион реакцияларига асосланган. С.а.нинг кимёвий усули б-н бир қаторда физикавий, физиккимёвий усуллари қам кенг қўлланади. Бу усуллар текширилаётган моддаларнинг оптик, электр, магнит, иссиклик, каталитик, адсорбцион ва б. хоссаларини ўрганишга асосланган (қ. Спектрам анализ, Полярография).

    Ад.: Миркомилова М., Аналитик кимё, Т., 1996.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.