Sifonoforalar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 432-b. — ziyouz.com
Sifonoforalar (Siphonofora) gidrozoylar sinfiga mansub böşliqiçlilar kenja sinfi. Koloniya bölib erkin suzib yuruvçi dengiz hayvonlari. Koloniyasi umumiy poyada örnaşgan polipoid va meduzoid individlardan iborat. Köpçilik S. nayel almaşinmasdan köpayadi. S. koloniyasi şakli özgargan meduzalar — nektoforlar, oziklantiruvçi gastroozitlar, uzun paypaslagiçlar — arqonçalar, jinsiy yunozoidlar, ximoya qiluvçi palponlardan iborat. Nektoforlar qisqarib, koloniyani harakatga keltiradi. Gastrozoidlar oziqni hazm qiladi. Arqonçalar oziqni tutiş va hazm qiliş, gonozoidlar jinsiy köpayiş vazifasini bajaradi. Koloniya tepasida joylaşgan suzuvçi pufak — pnevmatoforga maxsus bezlardan gaz ajralib çiqadi. Pnevmatofor koloniyani tik uşlab turadi. Jinsiy köpayadi; kurtaklanib koloniya hosil qiladi. 170 ga yaqin turi bor. Barça okean va oçiq dengizlarda, suv yuzasidan boşlab 5000 m çuqurlikkaça yaşaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СИФОНОФОРАЛАР (Siphonofora) гидрозойлар синфига мансуб бўшлиқичлилар кенжа синфи. Колония бўлиб эркин сузиб юрувчи денгиз ҳайвонлари. Колонияси умумий пояда ўрнашган полипоид ва медузоид индивидлардан иборат. Кўпчилик С. наел алмашинмасдан кўпаяди. С. колонияси шакли ўзгарган медузалар — нектофорлар, озиклантирувчи гастроозитлар, узун пайпаслагичлар — арқончалар, жинсий юнозоидлар, химоя қилувчи пальпонлардан иборат. Нектофорлар қисқариб, колонияни ҳаракатга келтиради. Гастрозоидлар озиқни ҳазм қилади. Арқончалар озиқни тутиш ва ҳазм қилиш, гонозоидлар жинсий кўпайиш вазифасини бажаради. Колония тепасида жойлашган сузувчи пуфак — пневматофорга махсус безлардан газ ажралиб чиқади. Пневматофор колонияни тик ушлаб туради. Жинсий кўпаяди; куртакланиб колония ҳосил қилади. 170 га яқин тури бор. Барча океан ва очиқ денгизларда, сув юзасидан бошлаб 5000 м чуқурликкача яшайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.