Sillabik şe'r tizimi

Sillabik şe'r tizimi (yun. syllabikos — böğinli) — har satrda böğinlar soni teng bölişiga asoslangan şe'r tizimi. S.ş.t., asosan, turğun urğuli tillar — fransuz, nemis, polyak tillari va b.ga xos. Turkiy tillarning deyarli hammasida urğu, asosan, turğun — sözning oxirgi böğiniga tuşadi (mas, kitbb — kitobda — kitobdagy kabi). S.ş.t.da şe'riy ohang har misrada böğinlarning baravar joylaşişidan taşkil topadi. Demak, S.ş.t. özbek şe'riyatiga xos bölgan asosiy şe'riy tizimdir. Uni barmoq vazni deb ham ataşadi. Albatta, şe'rda ohang yaratiş uçun böğinlarning bir miqdorda bölişi yetarli emas, ular har misrada muayyan tartibda joylaşişi ham kerak. S.ş.t.da ohang yaratişning asosiy omili sifatida turok, (sezura) katta ahamiyatga ega. Mas, Soğindim, h ul şodmon hh tuyğular bilan, — Köksimga h tirmaşib hh usadi bir gul... Har 2 misrada ham dastlabki 5 böğin b-n keyingi 5 böğin orasida pauza (boş turoq) bor. Dastlabki 6 böğin ham öz içida 3 böğinli 2 guruhga ajraladi — ular örtasida ham qisqa pauza — turoq bor. Böğinlarning soni va joylaşiş tartibi şe'r oxirigaça özgarmaydi, ya'ni S.ş.t.da turoqning örni doimiy böladi. S.ş.t.da böğinlarni tartiblaş yoki turoklarni joylaştiriş imkoniyatlari ğoyat keng, bu esa bir xil miqdordagi, mas, 11 böğinli vaznda har xil ohanglar yaratişga yordam beradi. S.ş.t.ga asoslangan özbek şe'riyatida 5 böğinlidan 16 böğinligaça bölgan vaznlar tizimlari mavjud. M. Şayxzoda «Toşkentnoma» dostonida bularning hammasidan foydalangan. S.ş.t. ba'zan köçma urğuga ega bölgan tillarda ham uçraşi mumkin. Mas, 17-a.da rus şe'riyatida S.ş.t.ga amal qilingan. Biroq bu tizim rus tilining grammatik xususiyatlariga mos kelmagani uçun 18-a.ning 30y.laridan boşlab uning örnini sillabiktonik şe'r tizimi egallay boşlagan (yana q. Barmoq vazni).